Кабукі: розьніца паміж вэрсіямі

181 байт выдалены ,  3 гады таму
д
афармленьне
д (→‎Гісторыя: +нутраны спасыл)
д (афармленьне)
[[ВыяваФайл:Артисты кабуки изображают бой самураев.jpg|thumbміні|350px350пкс|Артысты кабукі паказваюць бой [[самурай|самураяў]]]]
'''Кабу́кі''' ({{мова-ja|歌舞伎}} — літар. «песьня, танец, майстэрства», «майстэрства музыкі й танцатанцу») — від [[Японія|японскага]] [[Тэатар|тэатральнага]] мастацтва. Узьнік у 16XVI ст.стагодзьдзі на аснове народнага тэатру й народнага танцу. Для гэтага віду тэатру ўласьцівыя наступныя адметныя рысы: складаныя дэкарацыі (уключаючы сюды спэцыяльны памост, які злучае сцэну з глядацкай заляй); насычанасьць тэатральных прадстаўленьняў дынамічным дзеяньнем і эфэктнымі сцэнамі; арганічнае спалучэньне музыкі, танцу, драмы, пантамімы.
 
== Этымалёгія слова «кабукі» ==
Слова «кабукі» паходзіць ад дзеяслова «кабукі», які літаральна азначае «адхіляцца». Пазьней слова «кабукі» пачало пазначацца кітайскімі герогліфамі, а «кабукі» паступова выйшла з ужытку.
Слова «кабукі» ў яго арыгінальным напісаньні на [[японская мова|японскай мове]] складаецца з трох герогліфаў — 歌舞 伎, дзе сымбалі 歌舞 (кабу) азначаюць словазлучэньне «песьня й танец», а знак 伎 (кі) — «майстэрства». У пачатку [[17 стагодзьдзе|XVII стагодзьдзя]] ў якасьці амонімаў для кі выкарыстоўваліся герогліфы «кваліфікаваная жанчына» й «гульня». Такая камбінацыя знакаў дае апісаньне драмы, якая ў той час уяўляла сабой прадстаўленьні, якія складаліся з танцаў, песень і скетчаў з драматычным складнікам.
 
== Гісторыя ==
Узьнік у [[16 стагодзьдзе|16XVI стагодзьдзі]] на аснове народнага тэатру й народнага танцу.
 
Першапачаткова трупы складаліся пераважна з жанчынаў (она-кабукі), пасьля іх забароны ў [[1629]] годзе — з хлопчыкаў-падлеткаў (вакасю-кабукі), з [[1651]] году — выключна з мужчынаў (яра-кабукі), якія выконвалі й жаночыя ролі (анагата).
 
Гісторыя драматургіі кабукі зьвязаная з разьвіцьцём гутарковай драмы (нёгэн), якой папярэднічаў народны вулічны [[фарс]] [[14 стагодзьдзе|14]]-[[15 стагодзьдзе|15]]XIV—XV стагодзьдзяў. Гульня актораў будавалася на аснове перайманьня рэчаіснасьці (манамантэ) і перадачы ўнутранага сьвету, стану чалавека.
 
Галоўныя жанры кабукі — пачуцьцёвая [[мэлядрама]] й бытавая драма.
 
Росквіт кабукі пачынаецца з канца [[17 стагодзьдзе|17XVII стагодзьдзя]]. Завершаную форму набыў у другой палове [[18 стагодзьдзе|18XVIII стагодзьдзя]], калі ў рэпэртуар увайшлі п’есы тэатра марыянэтак, [[пантаміма]], склаліся дакладна вызначаныя тэхніка ігры актораў (ката), амплюа (герой, нягоднік, дзяўчына, хлопец і інш.), сыстэма дэкарацыяў і абсталяваньня сцэны, акторскія дынастыі.
 
З [[1870-я|1870-х]] гадоў кабукі рэфармаваўся, часткова набыў эўрапейскія рысы.
 
У [[1980-я]] гады пачалося абнаўленьне тэатру й яго новы ўздым.
 
У сучасным кабукі захаваліся асаблівая ўмоўная манера выкананьня, кананічныя позы, грым, дэкарацыі й інш.
У некаторых тэатральных трупах жаночыя ролі зноў пачалі выконваць жанчыны, а пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] быў сфармаваны цалкам жаночы калектыў кабукі Іцікава Кабукі-дза.
[[24 лістапада]] [[2005]] году кабукі увайшоў у «Трэцюю Дэклярацыю шэдэўраў вуснай спадчыны чалавецтва» [[ЮНЭСКО]].
 
== Літаратура ==
* Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. {{ISBN |985-11-0277-6}}
* {{кніга|загаловак=Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата|адказны=Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн|год=1998|том=7|старонак=608|isbn=985-11-0130-3|тыраж =10 000}}
* Brandon, James R. (2009). Kabuki's Forgotten War: 1931–1945. University of Hawaii Press. {{ISBN |0-8248-3200-0}}.
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{Commonscat|Kabuki}}
 
[[Катэгорыя:Кабукі| ]]
160 610

зьменаў