Розьніца паміж вэрсіямі «Аліф»

318 байтаў дададзена ,  2 гады таму
litara sama pa sabie hałosnaha nie paznačaje
(dadatak)
(litara sama pa sabie hałosnaha nie paznačaje)
'''Аліф''' ({{мова-ar|ألف}}) — першая літара арабскага альфабэту. У [[Арабская мова|арабскай мове]] выкарыстоўваецца для пазначэньня гартаннай змычкі [ʔ] (гл. [[гамза]]), а таксама доўгагаможа гукупаказваць на доўгі гук [a:] (у пісьме без [[Харакат|харакатаў]]). У іншых артаграфіях на арабскай аснове можа таксама мець іншае гукавае значэньне.
 
Аліф не злучаецца з наступнаю літарай (але можа злучацца з папярэдняй), таму мае толькі дзьве формы: адная асобна й на пачатку слова, іншая ў сярэдзіне альбо напрыканцы (пры злучэньні з папярэдняй літарай). У [[Абджадыя|абджадыі]] мае лічбовае значэньне 1.
{{Формы арабскіх літараў|літара=аліф|асобна=ا|канец=ﺎ|сярэдзіна=ﺎ|пачатак=ا}}
Лігатура [[лям]]-аліф ({{мова-ar|{{Ar2|لا‎}}|бяз мовы}}) зьяўляецца адзінаю абавязковаю лігатурай у арабскай каліграфіі).
== Дыякрытычныя знакі ==
{{Ar2|ا}} — зазвычай пазначаепаказвае доўгаемесца доўгага [a:], напр. у слове "вада" ({{Мова-ar|ماء}}, [mɑ:ʾ]). У такой сытуацыі папярэдняя літара мае быць агаласаваная [[Фатха|фатхай]]. Таксама аліф без дыякрытыкаў выкарыстоўваецца як пратэтычны зычны, калі пазычанае слова пачынаецца з галоснага гуку.
 
{{Ar2|أ}} — аліф з [[Гамза|гамзай]] зьверху, можа пазначацьпаказваць на кароткі гук [a] ці [u], напр. у назьве літары аліф
 
{{Ar2|إ}} — аліф з [[Гамза|гамзай]] унізе, пазначаепаказвае на кароткі гук [i]
 
{{Ar2|ٱ}} — аліф з [[Ўасьля|ўасьляй]], выкарыстоўваецца пераважна ў тэксьце Кур’ану, для пазначэньня нефанэматычнага цьвёрдага прыступу.
{{Ar2|ﺁ}} — аліф з [[Мадда|маддай]]. Замяняе камбінацыю двух аліфаў. Такая камбінацыя можа ўзьнікнуць, калі гартанная змычка, што пазначаецца [[Гамза|гамзай]], зьяўляецца пасьля доўгага [a:], таксама пазначанага аліфам. Гэтак пазначаецца [a:] пасьля гартаннае змычкі ў назьве Кур’ану, {{Мова-ar|القُرْآن}}.
 
{{Ar2|ى}}— аліф максура, "зламаны аліф". ПазначаеПаказвае на доўгі гук [a:] напрыканцы некаторых словаў, напр. імя Мустафа, {{Мова-ar|مصطفى}}
 
{{Ar2|ٰ}} — аліф ханджар, даволі рэдка выкарыстоўваецца па-за тэкстам Кур’ану, дзе таксама пазначае доўгае [a:], напрыклад у слове "Алаг", {{Мова-ar|ﷲ}}
597

зьменаў