Землятрус у Індыйскім акіяне 2004 году: розьніца паміж вэрсіямі

– непацьверджаныя зьвесткі
д (афармленьне)
(– непацьверджаныя зьвесткі)
{{абнавіць}}
[[Файл:2004 Indonesia Tsunami Complete.gif|справа]]
'''Землятру́с ля Сума́тры''' — падводны буйнамаштабны [[землятрус]], які адбыўся ў Індыйскім акіяне 26 сьнежня 2004 году ў 00:58:50 UTC з [[гіпацэнтар|гіпацэнтрам]] непадалёк ад інданэзійскага вострава [[Суматра]] (160 кілямэтраў ад вострава, 3,298°N, 95,779°E), на глыбіні 30 кілямэтраў, і моцнасьць якога дасягнула '''9,0''' балаў (першапачаткова паведямлялася, што ягоная сіла была 8,5, потым — 8,8 балу), і які меў катастрафічныя наступствы для ўсяго рэгіёну Паўднёва-Ўсходняй Азіі.
 
Гэта быў наймацнейшы землятрус на плянэце за апошнія сорак гадоў (пасьля землятрусу на [[Аляска|Алясцы]] ў 1964 годзе), і чацьверты па сіле з усіх задакумэнтаваных землятрусаў з 1900 году.
[[Файл:Harta Ocean Indian Quake.png|міні|Мапа землятрусу ля ўзьбярэжжа Суматры]]
Паводле папярэдніх дадзеных у выніку хваляў цунамі, якія сягалі 15 мэтраў вышынёй і дасягалі хуткасьці 800 км/г, загінулі як найменей 160 000 чалавек. Паводле колькасьці загіблых, гэтае цунамі сталася адной з найбуйнешых катасторфаў сучаснасьці. Каля траціны ўсіх загінулых — дзеці.
 
Пацьверджаныя зьвесткі на гэты момант (колькасьць ахвяраў працягвае расьці){{Няма крыніцы}}:
 
* Каля 110 000 у Інданэзіі;
* Амаль 32 000 на Шры-Ланцы;
* Больш за 10 000 у Індыі;
* Каля 5000 у Тайляндзе, у тым ліку шмат турыстаў;
* Каля 150 у Самалі;
* Некалькі дзясяткаў чалавек загінулі ў Малайзіі, Бірме, Танзаніі, на Мальдывах;
 
Сярод ахвяраў да пяці тысячаў турыстаў з Эўропы.
 
Адна з асноўных прычынаў вялікай колькасьці ахвяраў — адсутнасьць сыстэмы папярэджаньня. У 2003 годзе адносна бедныя краіны рэгіёну Паўднёва-Ўсходняй Азіі адмовіліся ад спэцыяльнай электроннай сыстэмы раньняга папярэджаньня. Па-другое, папярэдзіць людзей у гэтых краінах наўрад ці пасьпелі б таму, што эпіцэнтар быў вельмі блізка — за 66 кілямэтраў ад тайляндзкай выспы Пхукет, а хвалі [[цунамі]] могуць дасягаць хуткасьці 700—800 км/г.
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2004/12/fa09796b-3a4e-4a9c-be51-a46d45d3115e.html Турысты, якія вяртаюцца з зоны бедзтва ў Індыйскім акіяне, маюць вялікую рызыку захварэць на трапічную ліхаманку]
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2004/12/09006cce-fcd5-4070-8ce0-60209d137599.html Цунамі: ад біблейскага Патопу і Атлянтыды да жахлівай трагедыі ў Індыйскім акіяне]
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2004/12/50042853-4455-4f51-8201-8ef565810ca8.html 28.12.2004: Колькасьць ахвяраў ад цунамі — 30, 000 чалавек, але лічба можа вырасьці да 50, 000]
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2004/12/5c22b869-2869-49be-80e2-85afc5a5ec8c.html 27.12.2004: Землятрус ля Суматры скалануў плянэту — у выніку цунамі й землятрусу загінулі больш як 25, 000 чалавек]
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/man/2004/12/8653a618-0bb9-4966-b333-6f3a6fa64f5c.html Беларусы ў Тайляндзе: «Тэрыторыя іх гатэлю разбураная, але яны ходзяць купацца, загараць у суседні»]
* [http://www.svaboda.org/articlesfeatures/society/2004/12/61405d9d-657d-4fdf-9e0a-c6a0d5c947e0.html Паводле афіцыйнай інфармацыі, у зоне бедзтва ў краінах Паўднёва-Ўсходняй Азіі знаходзяцца як мінімум 24 грамадзяніны Беларусі]
* [http://tsun.sscc.ru/tsulab/20041226trt.htm Мапа распаўсюджаньня цунамі (Інстытут геафізыкі, Навасібірск)]
* [http://www.digitalglobe.com/tsunami_gallery.html Фатаздымкі са спадарожнікаў (да і пасьля цунамі)]
* [http://video.contemporaryinsanity.org/ 4 відэа з розных раёнаў, па 10-12 мэгабайт кожнае]
* [http://files.headru.sh/files/ 2 відэа файлы DivX, Бі-Бі-Сі]
* [http://www.digitalglobe.com/images/qb/srilanka_kalutara_flood_dec26_2004_dg.jpg Шры-Ланка, здымак са спадарожніка Quickbird, 777Кб]
* [http://news.search.yahoo.com/search/news/?ei=UTF-8&c=news_photos&p=earthquake&datesort=1 Фатаздымкі сусьветных агенцтваў навінаў]
160 610

зьменаў