Розьніца паміж вэрсіямі «Енісей»

127 байтаў выдалена ,  2 гады таму
д
афармленьне
д (Bot: Migrating 60 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q78707 (translate me))
д (афармленьне)
 
{{Рака
| назва = Енісей
| арыгінальная_назва = Енисей
| выява = Bank of Yenisei River.jpg
| подпіс = Енісей каля [[Краснаярск]]у
| даўжыня = 3487 км
| выток = сутока рэкаў: [[Малы Енісей]] і [[Вялікі Енісей]]
| вышыня_вытоку = 3300
| вусьце = [[Карскае мора]]
| вышыня вусьцявышыня_вусьця = 0 м
| сьцёк = 19 800 м³/с
| нахіл =
| плошча_басэйну = 2 5802580 тыс. км²
| краіны_басэйну = [[Манголія]], [[Расея]]
| левыя_прытокі =
| правыя_прытокі =
| мапа =
| катэгорыя_вікісховішча =
}}
'''Енісе́й''' (па-эвенкійску -: ''Іонеcі'' «вялікая вада», па-хакаску -: ''Кім'', па-тувінску -: ''Улуг-Хем'' - «вялікая рака», па-кецку-: ''Хук'', па-селькупску -: ''Пӱӱл Тяас-қолд'') — рака ў [[Сыбір]]ы, адна з найвялікшых рэкаў сьвету й [[Расея|Расеі]]. Упадае ў [[Карскае мора]] [[Арктычны акіян|Арктычнага акіяну]].
 
== Назва ==
 
== Геаграфія ==
Адна з найдаўжэйшых рэкаў сьвету: даўжыня ад месца сутокі Вялікага й Малога Енісею — 3487 км, ад вытокаў Малога Енісею — 4287 км, ад вытокаў Вялікага Енісею — 4092 (4123) км. Паводле плошчы басэйну (2580 тыс. км²) Енісей займае 2-е месца сярод рэкаў Расеі (пасьля [[Об|Абі]]) і 7-е месца сярод рэкаў сьвету. Для басэйну Енісею характэрная рэзкая асыметрычнасьць: яго правабярэжная частка ў 5,6 разы вышэй за левабярэжную.
Паводле плошчы басэйну (2580 тыс. км²) Енісей займае 2-е месца сярод рэкаў Расеі (пасьля [[Об|Абі]]) й 7-е месца сярод рэкаў сьвету. Для басэйну Енісею характэрная рэзкая асыметрычнасьць: яго правабярэжная частка ў 5,6 разы вышэй за левабярэжную.
 
Енісей ёсьць мяжой між [[Заходняя Сыбір|Заходняе]] й [[Усходняя Сыбір|Усходняе Сыбір'юСыбір’ю]]. Ад [[Саяны|СаянСаянаў]]аў да Арктычнага акіяну Енісей праходзіць праз усе кліматычныя зоны Сыбіры. Уласна Енісей пачынаецца ў месьце [[Кызыл]]е на сутоку Вялікага й Малога Енісею.
Уласна Енісей пачынаецца ў месьце [[Кызыл]]е на сутоку Вялікага й Малога Енісею.
 
=== Палеміка: Енісей альбо Ангара ===
 
Існуе колькі прычынаў, паводле якіх сучасны ''Енісей'' ніжэй за суток з ракой [[Ангара|Ангарой]] насамрэч можа лічыцца Ангарой:
* пры сутоку ззь ''Енісеем'' Ангара нясе значна больш вады — ля паселішча Стрэлка сярэднегадавы сьцёк вады ў ''ЕнісееЕнісеі'' складае {{nobr|3 3503350 м³/с}}, а ў вусьці Ангары — 4 5304530 м³/с
* басэйн верхнейверхняй часткі ''ЕнісеяЕнісею'' складае менш за {{nobr|400 тыс. км²}}, то бок значна менш плошчыза плошчу вадазбору Ангары — {{nobr|1 0401040 тыс. км²}}.
 
Такім чынам можна заключыць, што ''Енісей'' лічыцца галоўнай ракой з прычыны больш [[Геамарфалёгія|геалягічнае]] будовы ягонай рачной даліны й праз гістарычна склаўшыеся традыцыі.
 
== НаселенныяНаселеныя пункты ==
[[Файл:beldir.jpg|thumbміні|180px|right180пкс|Енісей ля [[Кызыл]]у]]
Месты (разьмешчанныя ўніз па цячэньні): [[Кызыл]], [[Шаганар]], [[Саянагорск]], [[Мінусінск]], [[Абакан]], [[Дзіўнагорск]], [[Краснаярск]], [[Сасноваборск (Краснаярскі край)|Сасноваборск]], [[Жалезнагорск (Краснаярскі край)|Жалезнагорск]], [[Лесасыбірск]], [[Енісейск]], [[Ігарка]], [[Дудзінка]].
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Накід:Геаграфія}}
{{Commons}}
{{Commonscat|Yenisei River}}
 
[[Катэгорыя:Енісей| ]]
[[Катэгорыя:Рэкі Расеі]]
159 567

зьменаў