Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Залятурн): розьніца паміж вэрсіямі

д
афармленьне
(→‎Цікавыя факты: атрымліваецца, што ня першы (Мітэнвальд))
д (афармленьне)
|Арыгінальная назва =
|Выява = TadeuszKosciuszkoDenkmalSolothurn.jpg|thumb|Помнік Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне ў дзень адкрыцьця (21/10/2017)
|Подпіс выявы = Толькі што адкрыты помнік Т. Касьцюшку ў Залятурне (21 кастрычніка 2017 г.)
|Шырыня выявы =
|Статус =
|Commons =
}}
'''Помнік Тадэвушу Касьцюшку''' — статуя, усталяваная [[Беларускае аб'яднаньнеаб’яднаньне ў Швайцарыі|асацыяцыяй беларусаў у Швайцарыі]] ў [[Швайцарыя|швайцарскім]] горадзе [[Залятурн]]е, з нагоды 200-годзьдзя з днюдня сьмерці [[Тадэвуш Касьцюшка|Тадэвуша Касьцюшкі]].<ref>[http://www.belswiss.org/be/events/adkrytstse-pomnika-kastsiushku-anons/ Адкрыццё помніка Тадэвушу Касцюшку]</ref> Помнік уяўляе сабой бронзавую постаць вышынёй 181 см.<ref name= "Bel.Vereinigung">[http://www.radyjo.net/4/28/Artykul/319796 У швайцарскім Залатурне беларусы ўсталююць помнік Т. Касьцюшку]</ref> Знаходзіцца ў сквэры ля пратэстанцкай царквы Залятурну.
 
== Гісторыя ==
Ідэя ўсталяваць помнік Тадэвушу Касьцюшку, які некаторы час жыў і памёр у Залятурне, узьнікла ў 2010 годзе і належыць былому амбасадару [[Беларусь|Беларусі]] ў Швайцарыі [[Андрэй Кулажанка|Андрэю Кулажанку]], а рэалізацыя стала магчымай, дзякуючы намаганьням Беларускага аб’яднаньня ў Швайцарыі<ref name="Bel.Vereinigung"/>. 17 кастрычніка 2017 году помнік быў усталяваны<ref>[https://charter97.org/be/news/2017/10/17/266299/ У Швейцарыі ўсталявалі помнік з таблічкай па-беларуску і па-нямецку]</ref>, а 21 кастрычніка таго ж году адбылося ягонае ўрачыстае адкрыцьцё, на якім, у т. л., прысутнічалі ганаровыя госьці зь [[Беларусь|Беларусі]], [[Польшча|Польшчы]], [[Летува|Летувы]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/28807913.html Пад расьцяжкай «Выдатнаму сыну Беларусі...Беларусі…» у Швайцарыі адкрылі помнік Касьцюшку]</ref>, а таксама прадстаўнікі беларускай дыяспары з розных краінаў.
 
=== Скандал вакол помніку ===
Помнік быў выраблены на сродкі Беларускага аб’яднаньня ў Швайцарыі і сям’і [[Сапегі|Сапегаў]] у прыватнасьці. Першапачаткова на помніку плянавалася зрабіць надпіс па-нямецку і па-беларуску, які павінен быў выглядаць наступным чынам:
{{Цытата|Zu Ehren von Tadevuš Kaściuška 04.02.1746 — 15.10.1817 dem hervorragenden Sohn Belarus' von dankbaren Landsleuten. Belarussische Vereinigung in der Schweiz 2017}}
{{Цытата|Тадэвуш Касцюшка 04.02.1746 — 15.10.1817 Выдатнаму сыну Беларусі ад удзячных суайчыннікаў. Беларускае аб'яднаннеаб’яднанне ў Швейцарыі 2017}}<ref name= "Пад ціскам палякаў">[https://nn.by/?c=ar&i=198754 Пад ціскам палякаў з помніка Касцюшку ў Швейцарыі выкраслілі ўсе згадкі пра Беларусь]</ref>
Аднак падобны надпіс не задаволіў польскі бок, і амбасадар Польшчы ў Швайцарыі [[Якуб Кумах]] прымусіў мэрыю Залятурну выкрасьліць з шыльды ўсе згадкі пра Беларусь і беларускамоўную вэрсію<ref name="Пад ціскам палякаў"/>. І толькі пасьля ўмяшальніцтва Міністэрства замежных справаў Беларусі быў знойдзены кампрамісны варыянт, які цяпер выглядае так:
{{Цытата|Tadeusz Kosciuszko 04.02.1746 — 15.10.1817 von der Belarussischen Vereinigung in der Schweiz 2017}}
{{Цытата|Тадэвуш Касцюшка 04.02.1746 — 15.10.1817 ад Беларускага аб'яднанняаб’яднання ў Швейцарыі 2017}}<ref name= "Pomnik adkryli">[http://budzma.by/news/u-shvyeycaryi-nareshcye-adkryli-pomnik-kascyushku.html У Швейцарыі нарэшце адкрылі помнік Касцюшку]</ref>
Акрамя таго, падчас урачыстай цырымоніі адкрыцьця помніку прадстаўнікі беларускай дыяспары трымалі расьцяжку з надпісам: «Выдатнаму сыну Беларусі ад удзячных суайчыннікаў».
 
== Дадатковыя зьвесткі ==
== Цікавыя факты ==
* Канфлікт з польскім бокам вакол помніку ў Залятурне падштурхнуў беларусаў да збору сродкаў на помнік Т. Касьцюшку на ягонай радзіме, у [[Марачоўшчына|Марачоўшчыне]]<ref name="Pomnik adkryli"/>.
 
== Галерэя ==
<gallery>
Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn vor Errichtung.jpg|значак|Помнік Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне за некалькі хвілін да ўрачыстага адкрыцьця.
Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn. Schild.jpg|значак|Шыльда ля помніку Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне.
Файл:Tadeusz Kosciuszko Denkmal Solothurn. Feierliche Eröffnung.jpg|значак|Прадстаўнікі беларускай дыяспары падчас урачыстага адкрыцьця помніку Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне.
Файл:Weihe Tadeusz Kosciuszko Denkmals Solothurn.jpg|значак|Асьвячэньне помніку Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне.
Файл:Weihe Tadeusz Kosciuszko Denkmals Solothurn.2.jpg|значак|Асьвячэньне помніку Тадэвушу Касьцюшку ў Залятурне.
</gallery>
 
160 611

зьменаў