Розьніца паміж вэрсіямі «Вістычы»

147 байтаў дададзена ,  2 гады таму
д
пунктуацыя
д (пунктуацыя)
|Сайт =
}}
'''Ві́стычы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 89.</ref> (таксама ''Выстычы''<ref>[http://euroradio.fm/report/gistarychnaya-veska-pad-brestam-mae-4-afitsyinykh-nazvy-fota-111664 Гістарычная вёска пад Брэстам мае 4 афіцыйных назвы], [[Эўрарадыё]]</ref>) — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Лясная (рака)|Лясной]]. Уваходзяць у склад [[Чарнаўчыцкі сельсавет|Чарнаўчыцкага сельсавету]] [[Берасьцейскі раён|Берасьцейскага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Насельніцтва 687на чал. (2009) год — 687 чалавек. Знаходзяцца за 12 км на поўнач ад [[Берасьце|Берасьця]].
 
Вістычы — старажытная вёска на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]]. Да нашага часу тут захаваліся [[Касьцёл Сьвятой Соф'і і кляштар цыстэрыянаў (Вістычы)|былы касьцёл Сьвятой Соф’і]] ў стылі [[віленскае барока|віленскага барока]] пры [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|зьнішчаным уладамі Расейскай імпэрыі кляштары цыстэрыянаў]] і мэмарыяльная калёна, помнікі архітэктуры XVIII ст. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаліся палац і капліца-пахавальня Ягмінаў ([[клясыцызм]], XIX ст.), [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнаваныя савецкімі ўладамі]].
Упершыню Вістычы ўпамінаюцца ў 1471 годзе як маёнтак у [[Берасьцейскі павет|Берасьцейскім павеце]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]]. Уладальнік паселішча Ян Насута фундаваў тут парафіяльны касьцёл<ref>Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. 2, przejrzane i uzupełnione. T. 2: województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. — Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993. S. 150—154.</ref>. У XVI ст. маёнтак перайшоў да маршалка дворнага і старосты берасьцейскага [[Юры Ільлініча|Ю. Ільлініча]], пазьней — [[Тышкевічы|Тышкевічаў]].
 
У 1678 годзе<ref>[http://www.cistopedia.org/index.php?id=6688&L=0 Vistytis], CISTOPEDIA — Encyclopædia Cisterciensis</ref> з фундацыі падкаморага берасьцейскага Яўстаха Тышкевіча<ref>Krzywicki J. Wistyce // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1313к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/618 618].</ref> ў Вістычах збудавалі касьцёл і кляштар [[цыстэрцыяны|цыстэрцыянаў]]. У 2-й палове XVIII ст. маёнтак перайшоў да Ягмінаў.
 
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Вістычы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Слонімская губэрня|Слонімскай]], з 1797 году — у [[Літоўская губэрня|Літоўскай]], з 1801 году — у [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай]] губэрнях. У [[вайна 1812 году|вайну 1812 году]], у верасьні, пры пераправе праз раку Лясную каля вёсак Вістычаў, Клейнікаў і Церабуні адбылася бітва, у выніку якой загінулі 2 тыс. францускіх і 1 тыс. расейскіх салдат, а вёска згарэла.
 
Па здушэньні [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|вызвольнага паўстаньня]] (1830—1831) у 1832 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар цыстэрыянаў. На 1849 год у маёнтку была плаціна і 8 мастоў. На 1863 год у Вістычах працавалі карчма, вадзяны і ветраны млыны. Маёнткам валодаў П. Ягмін. Па здушэньні [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня]] (1863—1864) у 1866 годзе касьцёл гвалтоўна перарабілі пад царкву Маскоўскааг Патрыярхату. У 1889—1890 гадох у вёсцы працавала народная вучэльня, дзе навучаліся 61 хлопчык і 3 дзяўчынкі. У 1890 годзе маёнткам валодаў С. Ягмін.
 
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Вістычы абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Паводле [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовы]] (1921) году]] Вістычы апынуліся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Матыкальскай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. У гэты час тут было 3 двары.
 
У 1939 годзе Вістычы ўвайшлі ў [[БССР]]. На 1940 год у вёсцы было 5 двароў, на 1996 год — 190, на 1997 год — 170. У 2000-я гады Вістычы атрымалі афіцыйны статус [[аграгарадок|аграгарадку]].
 
<center><gallery widths=150 heights=150 caption="Вёска на старых здымках" perrowclass="4center">
Vistyčy. Вістычы (2.02.1916).jpg|[[Касьцёл Сьвятой Соф'і і кляштар цыстэрыянаў (Вістычы)|Касьцёл]], 2.02.1916 г.
Vistyčy. Вістычы (1939).jpg|Алтар, 1939 г.
Vistyčy. Вістычы (1919-39).jpg|Брама, 19391919—39 гг.
Vistyčy. Вістычы (1919-39) (2).jpg|Калёна, 19391919—39 гг.
</gallery></center>
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (14.02.1916).jpg|Сядзіба, 1916
<gallery widths=150 heights=150 class="center">
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (14.02.1916) .jpg|Альтанка, 1916
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (J14. Kłos, 193002.1916).jpg|ПалацСядзіба, 193014.02.1916 г.
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (192814.02.1916) (2).jpg|Капліца-пахавальняАльтанка, 192814.02.1916 г.
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (14J.02.1916 Kłos, 1930).jpg|СядзібаПалац. Ю. Клос, 19161930 г.
</gallery></center>
Vistyčy, Jahmin. Вістычы, Ягмін (14.02.19161928) (2).jpg|АльтанкаКапліца-пахавальня, 19161928 г.
</gallery>
 
== Насельніцтва ==
 
== Галерэя ==
<center><gallery widths=150 heights=150 caption="Краявіды Вістычаў" perrowclass="4center">
Вістычы. Свята-Крыжаўзвіжанская царква (01).jpg|[[Касьцёл Сьвятой Соф'і і кляштар цыстэрыянаў (Вістычы)|Колішні касьцёл]]
Вістычы. Свята-Крыжаўзвіжанская царква (04).jpg|З боку апсыды
Вістычы. Драўляная званіца (02).jpg|Званіца
Вістычы. Драўляная званіца (03).jpg|Звон
</gallery></center>
 
== Крыніцы ==