Варшава: розьніца паміж вэрсіямі

994 байты дададзена ,  14 гадоў таму
дапаўненьне
д (робат зьмяніў: lij:Varsciavv-ia)
(дапаўненьне)
 
Варшава - найбуйнейшы польскі горад адносна колькасьці насельніцтва (1 702 139 зарэгістраваных жыхароў у [[2007]]) і займаванай паверхні (517 км²).
 
== Этымалёгія назвы ==
 
Назва ўпершыню зьявілася ў сярэднявечных дакумэнтах як ''Warseuiensis'' ([[1321]]), ''Varschewia'' ([[1342]]) ды ''Warschouia'' ([[1482]]). У тыя часы яна вымаўлялася як Варшэва (''Warszewa'') ці Варшова (''Warszowa'') і канчаткова зьмянілася на Варшава толькі ў [[XVI стагодзьдзе|XVI стагодзьдзі]]. Паходзіць назва, праўдападобна, ад скарочанай формы папулярнага тады імя Варціслаў (''Warcisław'') ці Ўраціслаў (''Wrocisław'') - Варш (''Warsz''), якое тады шырока ўжывалася, між іншым, прадстаўнікамі роду Раваў (Равічаў) гербу Рава, уладальнікамі часткі тэрыторый ў сёньняшнім цэнтры горада.
 
== Геаграфія ==
Як і перад вайной, так і пачынаючы ад [[1945]] года, Варшава была вылучаным горадам (т.зв. гарадзкім [[ваяводзтва|ваяводзтвам]]); з 60-х гг. замацаваўся падзел на 7 раёнаў-гмінаў (у значэньні [[Павет|паветаў]]: Макотаў (''Mokotów''), Ахота (''Ochota''), Паўднёвая Прага (''Praga Południe''), Паўночная Прага (''Praga Północ''), Цэнтр (''Śródmieście''), Воля (''Wola'') ды Жалібаж (''Żoliborz'').
 
Пачынаючы ад красавіка [[1994]] Варшава ўяўляла сабой саюз ужо 11 [[гміна|гмінаў]]. Такім чынам, на той момант фармальна не існавала цэласнага горада пад назвай Варшава, але ў выніку рэформаў, якія былі ўведзены т.зв. варшаўскім статутам (''Ustawa warszawska'') у [[2002]], сталіца зараз зьяўляецца адзінай гмінай на правах павету. Ранейшыя гміны маюць сёньня статус раёнаў, якія валодаюць абмежаванай кампэтэнцыяй у справах самакіраваньня. Акрамя таго, межы Варшавы былі пашыраныпашыраныя за лік незалежнай раней гміны Вэсола (''Wesoła'') і дасягнулі колькасьці ў 18 раёнаў.
 
Найбольш шчыльна заселены раён Ахота (''Ochota'') - 9448 асобаў/км², найменей шчыльна раён Вілянаў (''Wilanów '') - 414 асобаў/км². Сярэдняя лічба для ўсяго горада складае 3291 асобаў/км² (дадзеныя на [[2006]] год).
Варшава зьяўляецца найбуйнейшым польскім горадам адносна колькасьці насельніцтва (1 702 139 зарэгістраваных жыхароў у 2007) ды займаванай паверхі (517 км²). Акрамя таго, вялікую частку жыхароў польскай сталіцы складаюць незарэгістраваныя асобы (нават каля 500-700 тысячаў чалавек).
 
Цягам апошніх стагодзьдзяў Варшава зьяўлялася інтэрнацыянальным горадам, дзе каля 20% насельніцтва складалі жыды ды людзі іншых нацыянальнасьцяў. Вялікія страты панесла польская сталіца ў выніку [[Другая сусветная вайна|II сусьветнай вайны]]: з 1 289 000 жыхароў у [[1939]] годзе - да 478 755 чалавек у [[1946]]. Напачатку 50-х гадоў прырост насельніцтва складаў каля 5-7% штогод (45 000 - 60 000 асобаў на 41 000 новых кватэраў, пабудаваных згодна шасьцілеткі [[1950]]-[[1955]]). Такім чынам былі ўведзены абмежаваньні для абавязковай рэгістрацыі, якія прывялі да спадку тэмпатэмпу міграцыі (толькі 22 000 асобаў у [[1976]] годзе). Гэтыя абмежаваньні паспрыялі разьвіцьцю варшаўскіх прыгарадаў, дзе пасяляліся людзі, якія прыязжалі з усёй Польшчы. Скасаваньне абмежаваньняў для рэгістрацыі прывяло да новага некантраляванага наплыву людзей да сталіцы.
 
<!-- выявы -->
53

зьмены