Розьніца паміж вэрсіямі «Вацлаў Аношка»

111 байтаў дададзена ,  2 гады таму
д
[[Файл:Anoska.jpg|міні|200пкс|Вацлаў Аношка]]
 
'''Вацлаў Аношка''', '''Вячаслаў Аношка''' ([[14 сакавіка]] [[1899]]<ref>Cardinali Paulo Giobbe. Beatificationis et canonizationis Servi Dei Sigismundi Lozinski, episcopi Minscen. et Pinsken. Positio super causae introductione.  — Romae, Typis Pont. Universitatis Gregorianae, 1968. P. 268-269268—269.</ref> в. [[Паплаўшчына]] (сёньня  — Заводзкаслабодзкі с/с [[Магілёўскі раён|Магілёўскага р-ну]] Магілёўскай вобл. — [[18 лютага]] [[1966]], [[в. Рабэрцін]], [[гміна Пясэчна]] [[Мазавецкае ваяводзтва|Мазавецкага ваяводзтва]], [[Польшча]]) — беларускі каталіцкі сьвятар бізантыйскага абраду.
 
== Сям’я ==
Паходзіў з заможнай беларускай каталіцкай сям’і з уніяцкімі каранямі з в. [[Паплаўшчына]] пад [[Быхаў|Быхавам]]. Бацька — Якуб, сын Пятра Аношкі, нарадзіўся ў 1873 годзе, маці — Камілія, дачка Язафата Аношкі, 1875 г. нар. Сям’я Аношкаў зьяўлялася парафіянамі рымска-каталіцкага касьцёлу ў [[Быхаў|Быхаве]]<ref>Cardinali Paulo Giobbe. Beatificationis et canonizationis Servi Dei Sigismundi Lozinski, episcopi Minscen. et Pinsken. Positio super causae introductione. — Romae, Typis Pont. Universitatis Gregorianae, 1968. P. 268—269.</ref>. Бацьку сьвятара Якуба Аношку 13 кастрычніка 1938 году расстралялі ў Менску як «удзельніка шпіёнскай дывэрсійнай рэзыдэнтуры».<ref>Оношко Яков Петрович / Жертвы политического террора в СССР [http://lists.memo.ru/d25/f152.htm]</ref>
 
== Адукацыя і духоўная фармацыя ==
Атрымаў гімназійную адукацыю. Вучыўся ў Менскай духоўнай каталіцкай сэмінарыі пасьля эвакуацыі яе ў [[Кельцы]] (Польшча).
 
Высьвячаны на каталіцкага сьвятара лацінскага абраду біскупам Пінскім [[Зыгмунт Лазінскі|Зыгмунтам Лазінскім]] [[1 лістапада]] [[1924]] у [[Наваградак|Наваградку]].
 
Яшчэ падчас навучаньня ў сэмінарыі зацікавіўся справай адраджэньня Уніі. У 1924 годзе студыяваў тэалёгію ў [[Місійны інстытут у Любліне|Місійным інстытуце ў Любліне]]. У 1924, падчас студыяў у [[Люблін]]е, Вацлаў Аношка на пэўны час выязджаў у Галічыну, у грэка-каталіцкі манастыр [[Манахі студыйскага ўставу|айцоў-студытаў]] ва [[Уніўская Лаўра|Ўніве]], дзе атрымаў усходнюю фармацыю. У 1926 годзе, пасьля падрыхтоўкі ва [[Усходняя місія айцоў-езуітаў у Альбэрціне|Ўсходняй місіі айцоў-езуітаў у Альбэрцін]]е атрымаў права на служэньне ва ўсходнім абрадзе. У [[Пінская дыяцэзія|Пінскай рымска-каталіцкай дыяцэзіі]] ён першы перайшоў на ўсходні абрад.
 
== Душпастырская праца ==
Напачатку працаваў вікарыем ў рымска-каталіцкай парафіі ў [[Ляхавічы|Ляхавічах]] [[Баранавіцкі павет|Баранавіцкага павету]], а таксама працаваў там школьным прэфэктам. У Ляхавічах адразу засьведчыў сваю беларускасьць, заахвочваючы вернікаў, асабліва дзяцей і моладзь, да споведзі на роднай мове, каб яны не саромеліся ды не цураліся беларускай мовы ў сваім штодзённым жыцьці.<ref>[Ліст Ванды Чарнэцкай-Махнач з Чыкага] // Царква, № 2(25), 2000, с. 15.</ref>
 
З [[1926]] году а. Вацлаў Аношка служыў [[парах]]ам уніяцкай парафіі ў мясцовасьці ў [[Альпень|Альпені]] каля [[Давыд-Гарадок|Давыд-Гарадка]], куды шматразова прыязджаў прапаведаваць на місіі ягоны сябар — беларускі каталіцкі сьвятар [[Пётар Татарыновіч]]. Працуючы сярод вернікаў славяна-бізантыйскага абраду, сваё лацінскае імя а. Аношка падаваў ва ўсходняй форме  — Вячаслаў і гэтак яго заўсёды называлі вернікі-ўніяты.
 
У Альпені ён пабудаваў грэка-каталіцкую капліцу сьв. Язафата, арганізаваў сялянаў на асушэньне забалочаных зямель, стварыў аркестар, у якім было 16 духавых інструментаў, які граў на царкоўных сьвятах і іншых урачыстасьцях. Больш за 10 чалавек з уніяцкай парафіі ў Альпені пад яго уплывам пайшлі вучыцца ў малыя сэмінарыі ў [[Любешаў|Любешаве]] і [[Ломжа|Ломжы]]<ref>Ігар Бараноўскі. Анастасія Ільіна. «Памяць праведніка жыць будзе вечна» // Царква, № 4(39), 2003, с. 12-14.</ref>. Праводзіў актыўную і пасьпяховую місійную дзейнасьць, заснаваў таксама яшчэ адну ўніяцкую парафію на Століншчыне на [[Мярлінскія хутары|Мярлінскіх хутарах]].
 
Беларускі каталіцкі сьвятар усходняга абраду а. [[Язэп Германовіч]], вядомы таксама як беларускі пісьменьнік Вінцук Адважны, пасьля таго, як асабіста пабываў у Альпені і пазнаёміўся з душпастырскай працай айца Вячаслава Аношкі, прысьвяціў яму паэму “Унія«Унія на Палесьсі”Палесьсі» (Альбэрцін, 1932).<ref>Вінцук Адважны. «Унія на Палесьсі» [http://leszkiewicz.narod.ru/unia.html]</ref>
 
З [[1935]] да [[1944]] году служыў у каталіцкай парафіі славяна-бізантыйскага абраду ў [[Дзяляцічы|Далятычах]] на Наваградчыне, дзе стварыў выдатны царкоўны хор (некаторыя з харыстаў пазьней нават трапілі ў хор [[Рыгор Шырма|Рыгора Шырмы]]).
 
Асабіста жыў вельмі сьціпла, а часам нават бедна  — усё імкнуўся аддаць людзям і, асабліва, дзецям<ref>Лісты грэка-католікаў // Царква № 3-4(7-8), 1996, с. 21, 24.</ref>. “Хоць«Хоць афіцыйна ён ня быў манахам, аднак у прыватным сваім ладзе і ў публічным жыцьці  — у сэнсе самаахвярнасьці  — перавышаў усякіх асцэтаў. Нічога не ўважаў за сваё: найбольш патрэбную сабе рэч ён без ніякага сумніву і з радасьцяй аддаваў другім. [...] Можна быць пэўным, што Хрыстовы іспыт на Божым Судзе выпадзе Аношцы роўна зь вялікімі Сьвятымі”Сьвятымі»,  — пісаў пра айца В. Аношку беларускі марыянін а. Язэп Германовіч. <ref>а. Я.  Г.  Мае прыяцелі - — В. Аношка // Божым шляхам, сакавік-красавік, 1966, № 2 (95), с. 10-11.</ref> Жыхары Альпеня, якія ведалі айца Аношку, нават праз паўстагодзьдзя з вялікай пашанай і ўдзячнасьцю ўзгадвалі яго імя: “Сьвяты«Сьвяты быў чалавек! Шчыры беларус. Такога сьвятара ў нас больш ніколі не было! Ды й ці будзе калі?»<ref>Ігар Бараноўскі. Анастасія Ільіна. «Памяць праведніка жыць будзе вечна» // Царква, № 4(39), 2003, с. 12-14.</ref>.
 
Прыхільнік [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя|Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі]]. Выступаў за адкрыцьцё беларускіх школ. Выкладаў у школе Закон Божы і зьвяртаўся да вернікаў на беларускай мове, распаўсюджваў беларускія хрысьціянскія выданьні, вучыў вернікаў беларускім сьпевам, ладзіў для іх тэатральныя пастаноўкі і ўсяляк спрыяў росту нацыянальнай самасьвядомасьці ў тых парафіях, дзе служыў. У рапартах і справаздачах польскай паліцыі, якая пільна сачыла за любымі праявамі нацыянальнага жыцьця ў Палескім ваяводзтве, душпастырская дзейнасьць а. Вацлава Аношкі рэгулярна ўзгадвалася як прыклад “шкоднай«шкоднай нацыяналістычнай дзейнасьці”дзейнасьці».<ref>Да 100-х угодкаў айца Вацлава Аношкі // Царква, № 4(23), 1999, с. 12.</ref>
 
== Дзейнасьць у час вайны ==
Айцец Вячаслаў Аношка зьяўляўся сябрам Рады створанага ў верасьні 1939 [[Беларускі ЭкзархатБеларуская Грэка-КаталіцкайКаталіцкая ЦарквыЦарква|Беларускага Экзархату Грэка-Каталіцкай Царквы]].
 
На пачатку нямецкай акупацыі Беларусі часта выязджаў у [[Менск]] да свайго блізкага сябра кс. Пятра Татарыновіча і кс. [[Станіслаў Глякоўскі|Станіслава Глякоўскага]], які ў той час служыў у [[Касьцёл Сьвятых Сымона і Алены (Менск)|касьцёле сьв. Сымона і Алены]]. На плябаніі пры касьцёле разам зь імі ды іншымі беларускімі каталіцкімі сьвятарамі ([[Дзяніс Малец|Дзянісам Мальцам]], [[КазімірКазімер Рыбалтоўскі|КазімірамКазімерам Рыбалтоўскім]], [[Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнтам Гадлеўскім]]) абмяркоўваў планы адраджэньня рэлігійнага жыцьця ў Менску і беларусізацыі набажэнстваў. Падчас паездак у Менск служыў пераважна ў лацінскім абрадзе.<ref>Трагізм і загадкавасьць лёсаў. Да гісторыі беларускага каталіцкага душпастырства ў Менску // Юры Туронак. Мадэрная гісторыя Беларусі.  — Вільня, Інстытут беларусістыкі, 2006, с. 423.</ref>
 
Перад Вялікаднем 1944 савецкія партызаны хацелі расстраляць сьвятара, аднак за яго заступіліся мясцовыя жыхары.<ref>а. Я.  Г.  Мае прыяцелі - — В. Аношка // Божым шляхам, сакавік-красавік, 1966, № 2 (95), с. 10-11.</ref> Таму перад прыходам Саветаў ён вымушаны быў зьехаць у Польшчу.
 
== Паваенны лёс ==
У паваенны час зьяўляўся капэлянам у Сясьцёр Францішканак Сям’і Марыі ў Хыліцах і Рабэрціне пад [[Варшава]]й ([[гміна Пясэчна]], парафія Язгажэў). Увесь час імкнуўся атрымаць дазвол, каб выехаць на Захад з камуністычнай Польшчы ў які-небудзь беларускі асяродак, каб служыць беларусам. Аднак улады так і не далі яму такой магчымасьці.
 
У верасьні 1959 а. Вацлаў Аношка сярод іншых склаў у Варшаве свае сьведчаньні для бэатыфікацыйнага працэсу адносна Слугі Божага [[Зыгмунт Лазінскі|Зыгмунта Лазінскага]], біскупа Пінскага, якога добра ведаў на працягу 13 гадоў з 1918-га да яго сьмерці ў 1932 годзе.<ref>Cardinali Paulo Giobbe. Beatificationis et canonizationis Servi Dei Sigismundi Lozinski, episcopi Minscen. et Pinsken. Positio super causae introductione.  — Romae, Typis Pont. Universitatis Gregorianae, 1968. P. 268-272268—272.</ref>
 
Пахаваны на могілках у Рабэрціне, каля мясцовасьці Пясэчна, у непасрэдным суседзтве ад [[Варшава|Варшавы]], на поўдзень ад яе.
 
== Літаратура ==
* а. Я.  Г.  Мае прыяцелі  — В. Аношка // Божым шляхам, сакавік-красавік, 1966, № 2 (95), с. 10-11.
* Да 100-х угодкаў айца Вацлава Аношкі // Царква, № 4(23), 1999, с. 12.
* Ігар Бараноўскі. Анастасія Ільіна. «Памяць праведніка жыць будзе вечна» // Царква, № 4(39), 2003, с. 12-14.
* Анастасія Ільіна. Там, дзе была Унія...Унія… // Царква, № 4(47), 2005, с. 15.
 
== Вонкавыя спасылкі ==
1679

зьменаў