Розьніца паміж вэрсіямі «Кітайская мова»

д
афармленьне
д (Removing Link FA template (handled by wikidata))
д (афармленьне)
{{Інфармацыя пра мову
| Назва мовы = Кітайская мова
| Назва мовы ў арыгінале = 中文
| Краіны ўжываньня = [[Кітай]], [[Тайвань]], [[Сынгапур]], [[Малайзія]], [[Філіпіны]] ды інш.
| Рэгіён = [[Усходняя Азія]], [[Паўднёва-УсходняяЎсходняя Азія]] ды інш.
| Колькасьць карыстальнікаў = каля 1.,176 мільярдамільярду
| Клясыфікацыя = [[Сына-тыбэцкія мовы|Сына-тыбэцкая сям'ясям’я]]<br/>
* Сыніцкая галіна
** '''Кітайская мова'''
| Афіцыйная мова ў = [[Кітай|Кітаі]],<br/>[[Кітайская Рэспубліка|Кітайскай Рэспубліцы]] ([[Тайвань]]),<br />[[Сынгапур]]ы,<br/>Ва (непрызн. утварэньне, [[М'янмаМ’янма]])
| Дапаможная мова ў = [[Канада|Канадзе]], [[Малайзія|Малайзіі]], [[ЗША]]
| Рэгулюецца =
| Код па ISO 639-1 = zh
| Код па ISO 639-2(B) = chi
| Код па ISO 639-2(T) = zho
| Код па SIL =
}}
[[Файл:Map of sinitic languages-en.svg|справа|thumbміні|230пкс|Сыніцкія мовы на мапе ўсходняга Кітаю.]]
'''Кіта́йская мова''' (中文 — [чжунвэнь], або 汉语/漢語 [ханьюй]) — адна з мовай [[кітайскія мовы|сыніцкае]] галіны [[сына-тыбэцкія мовы|сына-тыбэцкае]] моўнае сям’і, альбо, у выпадку клясыфікацыі астатніх кітайскіх моваў як дыялектаў кітайскай, мова ў складзе непасрэдна сына-тыбэцкае сям’і. Зьяўляецца афіцыйнай мовай [[Кітай|КНР]], [[Кітайская Рэспубліка|Тайваню]] і [[Сынгапур]]у. На ёй размаўляюць звыш 1 млрд чалавек, для 900 млн чал. зь іх кітайская мова зьяўляецца [[родная мова|роднай]].
 
У кітайскай мове вылучаецца 7 [[дыялект]]ных групаў: паўночная (北, самая шматлікая — звыш 800 млн носьбітаў), (吴), [[сян]] (湘), [[гань]] (贛/赣), [[хака]] (客家), [[кантонскі дыялект|юэ]] (粤), [[міньскія мовы|мінь]] (閩/闽 — у тым ліку тайваньская), [[у (дыялект)|у]], часам вылучаецца таксама мова/дыялект цьзінь. Дыялекты адрозьніваюцца [[фанэтыка|фанэтычна]] (што замінае міждыялектным зносінам, дарма што дыялекты зьвязаныя рэгулярнымі гукавымі адпаведнасьцямі), [[лексыка]]й, збольшага [[граматыка]]й, аднак асновы іх граматыкі і слоўнікавага складу адзіныя. Шэрагам некаторых лінгвістаў дыялекты кітайскае мовы могуць лічыцца асобнымі мовамі, асабліва ў залежнасьці ад краіны, у якой разглядаюцца дыялекты.
 
Сродкам зносінаў носьбітаў розных дыялектаў служыць нарматыўная кітайская мова, якая ў Кітаі завецца [[путунхуа]] (普通话/普通話), у Сынгапуры хуаюй (华语/華語) у Ганконгу і Тайвані — [[гаюй]] (国语/國語), паміж імі існуюць малаважныя адрозьненьні ў фанэтыцы, на пісьме ў путунхуа і хуаюй выкарыстоўваюцца скарочаныя гіерогліфыгерогліфы, а ў гаюй — поўнае напісаньне гіерогліфаўгерогліфаў. Пры крайняй неабходнасьці можна дамагчыся, каб цябе зразумелі, напісаўшы герогліфы на паперы або намаляваўшы іх рукой у паветры. Літаратурная мова абапіраецца на паўночныя дыялекты, на паўночных дыялектах, у тым ліку, заснаваныя гаюй і хуаюй, нягледзячы на тое, што, напрыклад, на Тайвані распаўсюджаныя ўласныя дыялекты кітайскае мовы.
 
Фанэтычная норма — [[Пэкін|пэкін]]скае вымаўленьне (аднак у эпоху дынастыі Тан, калі было створана большасьць клясычных кітайскіх тэкстаў, норма была блізкая хутчэй да цяперашняй дыялектнай групы хака).
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Interwiki|zh|кітайскай|}}
{{Commons}}
* [http://www.dmoz.org/World/Deutsch/Wissenschaft/Geisteswissenschaften/Linguistik/Sprachen/Nat%c3%bcrliche_Sprachen/Sino-Tibetische/Chinesisch/ Кітайская мова]. Open Directory Project
 
{{Мовы ААН}}
{{Interwiki|zh|кітайскай|}}
 
[[Катэгорыя:Кітайская мова| ]]
[[Катэгорыя:Мовы Кітаю]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
159 567

зьменаў