Розьніца паміж вэрсіямі «Арыстотэль»

173 байты выдалена ,  2 гады таму
д
(дапаўненьне)
 
[[Файл:Aristotle Altemps Inv8575.jpg|міні|зправа|150пксзначак|Арыстотэль, копія бюста працы Лісіпа]]
'''Арысто́тэль''' ({{мова-grc|Ἀριστοτέλης}}; [[384 да н. э.]], Стагір — [[322 да н. э.]], Халкіда на Эўбэі) — [[Грэцыя|старажытнагрэцкі]] [[Філязофія|філёзаф]] і [[Навука|навуковец]], стваральнік асобнай філязофскай плыні і фармальнай [[лёгіка|лёгікі]].
 
== Біяграфія ==
Паходзіў з высакароднай сям’і (бацька — Нікамах быў лекарам македонскага караля Аміны ІІІ, маці — Фэстыда). Нарадзіўся ў г. Стагіры на поўначы Грэцыі<ref>{{Кніга|аўтар=Голин Г. М.|загаловак=Хрестоматия по истории физики. Классическая физика.|адказны=[Сост. Голин Г. М.]|месца=Мн.|выдавецтва=Выш. школа|год=1979|старонкі=5}}</ref>. Арыстотэль рана страціў бацькоў. У 18-гадовым узросьце пачаў жыць у Афінах, дзе захапіўся лекцыямі [[Плятон]]а. У хуткім часе адасобіўся для незалежных філязофскіх разважаньняў.
 
У [[343 да н. э.|343 годзе да н. э.]] македонскі кароль [[Філіп]] (Піліп) даверыў Арыстотэлю выхаваньне свайго сына Аляксандра (будучы [[Аляксандар Македонскі]]). Выхаваньне працягвалася каля трох-чатырох гадоў, пасьля яго заканчэньня Арыстотэль быў шчыра ўзнагароджаны праз караля.
У [[334 да н. э.|334 годзе да н. э.]] Арыстотэль заснаваў у [[Афіны|Афінах]] сваю школу ў ліцэі, якая атрымала назву перыпатэтычнай.
 
У [[334 да н. э.|334 годзе да н. э.]] Арыстотэль заснаваў у [[Афіны|Афінах]] сваю школу ў ліцэі, якая атрымала назву перыпатэтычнай.
Пасьля сьмерці Аляксандра Македонскага жыхары Афінаў паднялі паўстаньне для ўзнаўленьня незалежнасьці. Арыстотэль праз свае былыя стасункі з Македоніяй не карыстаўся сымпатыяй у афінянаў. Адчуваючы пагрозу ў сваім далейшым прабываньні ў Афінах, Арыстотэль перасяліўся ў Халкіс на Эўбэі дзе і памёр у [[322 да н. э.|322 годзе да н. э.]].
 
 
== Навуковая спадчына ==
Творы Арыстотэля былі вядомыя на [[Русь|Русі]], ў [[14 стагодзьдзе|14]]—[[15 стагодзьдзе|15]]XIV—XV стагодзьдзістагодзьдзях распаўсюджваліся зборнікі, што ўключалі ўрыўкі яго твораў. У [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]] цікавасьць старабеларускай грамадзкай думкі да ідэй Арыстотэля ўзрасла ў эпоху [[Адраджэньне|Адраджэньня]]. Глыбока ведаў яго творы [[Францыск Скарына]], які пісаў пра неабходнасьць злучэньня «Саламонавай і Арыстотэлевай мудрасьці». Ва ўмовах рэфармацыйнага руху прадстаўнікі прагрэсіўнай грамадзкай думкі Вялікага Княства Літоўскага асаблівае значэньне надавалі сацыяльна-палітычным і эстэтычным дактрынам Арыстотэля ([[Сымон Будны]], [[Лаўрэнці Зізаній]], [[Андрэй Волян]] і інш.). У [[1568]] годзе [[Ян Ліцыній Намыслоўскі]] выдаў «Дапаможнік для авалоданьня вучэньнем Арыстотэля». Элемэнты філязофіі Арыстотэля вывучаліся ў брацкіх школах. У [[17 стагодзьдзе|17]]—[[18 стагодзьдзе|18]]XVII—XVIII стагодзьдзістагодзьдзях у навучальных установах Вялікага Княства Літоўскага вучэньне Арыстотэля трактавалася ў духу рэлігійна-каталіцкай артадоксіі; у той жа час значна ўзрасла цікавасьць да яго прыродазнаўчых канцэпцый. Эклектыкі імкнуліся злучыць ідэі Арыстотэля з новай навукай. Але ў канцы 18 ст. адбыўся адыход навуковай думкі ад схалястызаванага арыстотэлізму.
 
Творы Арыстотэля перакладаў арабскі філёзаф і лекар, прадстаўнік арабскага арыстатэлізму [[Авэроэс]].
108 284

зьмены