Флярэнцыя: розьніца паміж вэрсіямі

600 байтаў дададзена ,  4 гады таму
шаблён, афармленьне
д (Removing Link FA template (handled by wikidata) - The interwiki article is not featured)
(шаблён, афармленьне)
{{Населены пункт
{{Мястэчка
| Назва = Флярэнцыя
|Статус = горад
| Назва ў родным склоне = Флярэнцыі
|Назва Няпэўная назваў родным склоне = Флярэнцыі
|Назва на мове краіны = Firenze
| Арыгінальная назва =
|Код Краіны мовы назвы краіны = Італііit
|Краіна Герб = Firenze-Stemma.pngІталія
|Герб Сьцяг = FlorenceCoA.svg
|Сьцяг Гімн = Flag of Florence.svg{{!}}border
|Гімн Першыя згадкі =
|Дата Горад з заснаваньня =
|Першыя згадкі Магдэбурскае права =
|Статус з Былыя назвы =
| Былая назва =
| Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Рэгіён
| Адміністрацыйная адзінка =
| Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Таскана]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 =
| Адміністрацыйная адзінка2 =
| Назва адміністрацыйнай адзінкі2адзінкі 2 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
| Адміністрацыйная адзінка3 =
| Назва адміністрацыйнай адзінкі3адзінкі 3 =
|Пасада Сельсавет кіраўніка =
|Кіраўнік Пасялковы савет =
|Плошча Кіраўнік = 102.41
|Крыніца плошчы Імя кіраўніка =
|Вышыня Плошча = 102.41
|Унутраны Вышыня падзел =
| Колькасьць насельніцтва = 368,362368362
|Тэндэнцыя Год падлікуколькасьці насельніцтва = 2009
|Год падліку колькасьці = 2009
|Крыніца Шчыльнасьцьколькасьці насельніцтва = 3,596.9
| Колькасьць двароў =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
| Часавы пас = +1
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
| Летні час = +2
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
| Тэлефонны код = 055
|Нацыянальны склад насельніцтва =
| Паштовы індэкс = 50121-50145
|Год падліку нацыянальнага складу =
| Аўтамабільны код =
|Часавы Выявапас = Florence bridges.jpg+1
|Летні час Апісаньне выявы = +2
|Сьпіс Шырата паўшар'е тэлефонных кодаў = паўночнае
|Тэлефонны код Шырата градусаў = 43055
|Паштовыя індэксы Шырата хвілінаў = 4750121—50145
|Назва лічбавага клясыфікатару =
| Шырата сэкундаў =
|Лічбавы Даўгатаклясыфікатар паўшар'е = усходняе
| Аўтамабільны код нумарны знак =
| Даўгата градусаў = 11
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
| Даўгата хвілінаў = 15
|Выява Даўгата сэкундаў = Florence bridges.jpg
|Апісаньне выявы =
| Пазыцыя подпісу на мапе =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
| Водступ подпісу на мапе =
|Шырата Commons градусаў = Category:Florence43
|Шырата Сайт хвілінаў = 47
|Шырата Колер сэкундаў = {{Колер|Італія}}
|Даўгата паўшар’е = усходняе
| Даўгата градусаў = 11
| Даўгата хвілінаў = 15
| ШыратаДаўгата сэкундаў =
|Назва мапы2 Летні час = +2
| Пазыцыя подпісу на мапе =
| Водступ подпісу на мапе =
|Сайт Часавы пас = +1
}}
'''Флярэ́нцыя''' ({{мова-it|Firenze ''або'' Fiorenza}}) — горад у італьянскім рэгіёне [[Таскана]], на рацэ [[Арно (рака)|Арно]]. Насельніцтва 366 000 чалавек. Горад-музэй, адзін з самых знакамітых і старажытных культурных цэнтраў у Эўропе, часта званы радзімай італьянскага [[Рэнэсанс]]у або «Атэнамі Італіі».
 
== Геаграфія ==
== Гісторыя ==
[[ВыяваФайл:CampanileGiotto-01.jpg|міні|200пкс|зьлева|Званіца сабору [[Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ]]]]
Флярэнцыю заснаваў у [[59 да н. э.]] [[Гай Юліюс Цэзар|Юліюс Цэзар]] на месцы старажытнага этрускага паселішча. У [[774]] годзе горад увайшоў у [[Тасканскае княства]], сталіцай якога тады была [[Люка]]. Каля [[1000]] году сталіцай дзяржавы сталася ўжо Флярэнцыя. Залаты век флярэнтыйскага мастацтва пачаўся менавіта ў гэты час. У [[1013]] годзе было распачата будаўніцтва базылікі Сан-Маніята. Зьнешні выгляд баптыстэрыя быў перапрацаваны ў раманскім стылі паміж [[1059]] і [[1128]] гадамі. У гэты пэрыяд у заняпадзе знаходзіўся асноўны канкурэнт Флярэнцыі горад [[Піза]], які ў [[1284]] годзе трываў паразу ад [[Генуя|Генуі]], а ў [[1406]] годзе быў далучаны да складу Флярэнтыйскай дзяржавы.
 
З [[11 стагодзьдзе|XI стагодзьдзя]] было значным гандлёвым і эканамічным цэнтрам, галоўным чынам дзякуючы сукнаробстве, з [[1115]] году горад ёсьць незалежнай камунай. Ад 1252 году Флярэнцыя біла залаты [[флярын (манэта)|флярын]], які стаў агульнаэўрапейскай валютай. З [[14 стагодзьдзе|XIV стагодзьдзя]] тут узьніклі [[мануфактура|мануфактуры]]. У XIV—[[16 стагодзьдзе|XVIXIV—XVI стагодзьдзях]] Флярэнцыя была адным з цэнтраў італьянскага [[Адраджэньне|Адраджэньня]], больш за ўсё вядомай [[Флярэнтыйская школа жывапісу|Флярэнтыйскай школай жывапісу]].
 
У [[15 стагодзьдзе|XV стагодзьдзі]] Флярэнцыя была адным з найбуйнейшых гарадоў Эўропы, маючы значныя эканамічныя посьпехі. Аднак жыцьцё ня было ідылічным для ўсіх жыхароў, сярод мяшчанаў меліся значныя адрозьненьні ў ступені багацьця<ref> Pallanti, Giuseppe (2006). Mona Lisa Revealed: The True Identity of Leonardo's Model. Florence, Italy: Skira. pp. 17, 23, 24. {{ISBN |88-7624-659-2}}.</ref>. У гэты час [[Козыма Мэдычы]], пачынальнік знакамітага роду, паступова стаў самым магутным і заможным чалавекам у горадзе. Хоць горад афіцыйна базаваўся на дэмакратычным духу, Козыма паступова атрымаў кантроль над горадам, маючы сур’ёзны банкаўскі бізнэс. Козыма успадкаваў ягоны сын П’ера, якога потым зьмяніў унук Козыма, [[Лярэнца Мэдычы|Лярэнца]] ў [[1469]] годзе. Лярэнца шчодра ставіўся да дзеячаў [[мастацтва]], менавіта ягоная апека дазволіла раскрыцца [[Мікелянджэлё]], [[Леанарда да Вінчы]] й [[Сандра Батычэльлі]].
 
У [[1532]] годзе Флярэнтыйская дзяржава займала значныя тэрыторыі з гарадамі [[Піза]], [[Ліворна]] і іншымі, стаўшы герцагствам, а з 1569 году — [[Вялікае герцагства Тасканскае|Вялікім герцагствам Тасканскім]]. У [[1801]]—[[1807]]1801—1807 гадох Флярэнцыя была сталіцай каралеўства [[Этрурыя]], залежнага ад напалеонаўскай [[Францыя|Францыі]]. З [[1860]] году знаходзілася ў складзе [[Сардынскае каралеўства|Сардынскага каралеўства]], якое з [[1861]] году стала Італьянскім каралеўствам, у [[1865]]—[[1871]]1865—1871 гадох горад нават быў сталіцай аб’яднанага Італьянскага каралеўства. У [[1871]] годзе сталіца была перанесена ў [[Рым]]. У [[1943]] годзе места было акупавана нямецкімі войскамі, але ўсё роўна яно стала адным з цэнтраў руху Супраціву. У жніўні [[1944]] году была вызвалена партызанамі й ангельска-амэрыканскімі войскамі.
 
== Дэмаграфія ==
ПаНа стане на [[2009]] год 87,46% насельніцтва гораду складалі [[італьянцы]]. Паводле ацэнак у месце пражываюць каля 6 тысячаў кітайцаў<ref>[http://www.chicagotribune.com/news/chi-090102-italy-china,0,1337042.story Chinese immigrants to Italy build no ordinary Chinatown]. Chicago Tribune</ref>. Найбуйнейшая група імігрантаў зьяўляюцца эўрапейцамі, сярод якіх вылучаюцца [[румыны]] і [[альбанцы]], і складаюць 3,52% насельніцтва. Імігранты з [[Далёкі Ўсход|Усходняй Азіі]] (у асноўным [[кітайцы]] і [[філіпінцы]]) складаюць: 2.,17%, з Амэрыкі (у асноўным [[пэруанцы]]) — 1.,41%, з [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]] (у асноўным [[мараканцы]]) — 0,9%<ref>[http://demo.istat.it/str2006/index.html Statistiche demografiche ISTAT]. Demo.istat.it.</ref>.
 
== Культура ==
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Florence}}
* [http://en.firenze-online.com Florence Travel Guide]. {{ref-en}}
* [http://glenndixon.org/Florence.html Рэнэсанс у Флярэнцыі]. {{ref-en}}
 
{{Накід:Геаграфія}}
 
[[Катэгорыя:Флярэнцыя| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Італіі]]
160 341

зьмена