Розьніца паміж вэрсіямі «Язэп Юхо»

11 байтаў выдалена ,  2 гады таму
д
афармленьне
д (афармленьне)
{{Навуковец
| Навуковая сфэра = [[правазнаўства]]
| Месца працы = [[Юрыдычны факультэт БДУ]]
| Альма-матэр = [[Менскі юрыдычны інстытут]]
| Навуковы кіраўнік =
| Знакамітыя вучні =
| Вядомы як =
| Узнагароды і прэміі =
| Сайт =
}}
'''Язэ́п Алякса́ндравіч Юхо́''' ({{Нарадзіўся|19|3|1921}} — {{Памёр|29|7|2004}}) — выбітны беларускі навукоўца, гісторык права. Доктар юрыдычных навук ([[1982]]), прафэсар катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права юрыдычнага факультэту [[БДУ]] ([[1983]]).
 
Язэп Юхо — заснавальнік першай навуковай школы дзяржавы і права [[Беларусь|Беларусі]], сябра Вялікай Рады міжнароднага грамадзкага аб’яднаньня «[[ЗБС Бацькаўшчына]]».
 
== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў [[Пінск|Пінску]]у<ref name="evkl">Юхо Ёсіф (Язэп) // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 773.</ref> [[19 сакавіка]] [[1921]] году. Скончыў школу ([[1938]]) і паступіў у [[Беларускі палітэхнічныполітэхнічны інстытут]]. У [[1939]] годзе забраны ў войска, пачаў служыць у Горкаўскай вучэльні зэнітнай артылерыі.
 
[[Вялікая Айчынная вайна|Вайну]] 20-гадовы Язэп Юхо пачаў пад [[Масква|Масквой]] камандзірам агнявога ўзводу. Потым — [[Паўднёвы фронт|Паўднёвы]] і [[Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)|Заходні]] франты, дзе ён быў намесьнікам камандзіра зэнітнай гаргары і начальнікам артылерыі стралковага палку. Атрымаў 2 цяжкіхцяжкія параненьняпараненьні. [[Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)|Заходні фронт]] быў пераўтвораны ў [[3-ці Беларускі фронт]]. Зь ім Язэп Аляксандравіч вызваляў [[Віцебск]], [[Полацак]], дайшоў да УсходняйЎсходняй [[Прусія|Прусіі]]. Скончыў вайну ў званьні маёра.
Узнагароджаны ардэнамі «[[ордэн Чырвонай зоркі|Чырвонай Зоркі]]», «[[ордэн Айчыннай вайны|Айчыннай вайны]]» 1-й ступені, мэдалямі.
 
У [[1946]] годзе звольніўся з арміі. Скончыў [[Менскі юрыдычны інстытут]] ([[1949]]), а ў [[1954]] годзе — асьпірантуру ў Інстытуце філязофіі і права [[АН Беларусі]].
 
=== Працоўная дзейнасьць ===
* Народны судзьдзя Варашылаўскага раёну г. [[Менск|г. Менску]]у ([[1949]]—[[1951]]1949—1951);
 
* Навуковы супрацоўнік Інстытута філязофіі і права [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН БССР]] ([[1952]]—[[1956]]1952—1956);
* Народны судзьдзя Варашылаўскага раёну [[Менск|г. Менску]] ([[1949]]—[[1951]]);
* Дацэнт катэдры грамадзянскага і грамадзянска-працэсуальнага права юрыдычнага факультэту [[БДУ]] ([[1956]]—[[1960]]1956—1960);
* Навуковы супрацоўнік Інстытута філязофіі і права [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН БССР]] ([[1952]]—[[1956]]);
* Намесьнік старшыні юрыдычнай камісіі пры Савеце Міністраў [[БССР]] ([[1960]]—[[1964]]1960—1964);
* Дацэнт катэдры грамадзянскага і грамадзянска-працэсуальнага права юрыдычнага факультэту [[БДУ]] ([[1956]]—[[1960]]);
* ПрафэсарЗагаднік катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права [[БДУ]], намесьнік дэкана юрыдычнага факультэту [[БДУ]].
* Намесьнік старшыні юрыдычнай камісіі пры Савеце Міністраў [[БССР]] ([[1960]]—[[1964]]);
* ЗагаднікПрафэсар катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права [[БДУ]], намесьнік дэкана юрыдычнага факультэту [[БДУ]];
* Прафэсар катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права юрыдычнага факультэту [[БДУ]].
 
== Навуковая дзейнасьць ==
 
Язэп Юхо — аўтар больш як 200 навуковых працаў.
 
* [[1954]] — абарона ў Інстытуце дзяржавы і права АН [[СССР]] кандыдацкай дысэртацыі на тэму: «Устанаўленьне Савецкай улады ў [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] ў [[1939]] г.»
* [[1980]] — абарона ў Кіеўскім дзяржаўным унівэрсытэце імя [[Тарас Шаўчэнка|Т. Шаўчэнкі]] доктарскай дысэртацыі на тэму: «Грамадзка-палітычны лад і права Беларусі ў XVI ст.»
 
Браў удзел у падрыхтоўцы праекту [[Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь|Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь]] [[1994]] годагоду. Быў адным з ініцыятараў і аўтараў перавыданьня, перакладу, напісаньня камэнтараў і даведніка да [[Статут ВКЛ 1588 году|СтатутаСтатуту ВКЛ 1588]].
 
Абгрунтаваў, што Статуты ВКЛ былі першымі ў Эўропе дасканалымі зводамі законаў. Распачаў распрацоўку дзяржаўна-прававызправавых поглядаў Ф. Скарыны і прапанаваў ідэю пра ягоны ўдзел у складаньні і рэдагаваньні [[Статут ВКЛ 1529 году|Статуту ВКЛ 1529 году]]. Выказаў палажэньне пра канфэдэрацыйны падзел Рэчы Паспалітай, якая складалася з 2 самастойных і сувэрэнных дзяржаваў — Вялікага Княства Літоўскага і Кароны Польскай. Пачаў вывучэньне ў Беларусі жыцьця і дзейнасьці [[Тадэвуш Касьцюшка|Т. Касьцюшкі]]. Дасьледаваў паходжаньне імёнаў, якія надаваліся Беларусі ў розныя часы<ref name="evkl"/>.
 
Суаўтар першага «Юрыдычнага энцыкляпэдычнага даведніка» на [[беларуская мова|беларускай мове]]. Аўтар вядомых дапаможнікаў «Гісторыя дзяржавы і права Беларусі» і «Кароткі нарыс па гісторыі дзяржавы і права Беларусі».
 
== Крыніцы ==
{{ЗноскіКрыніцы}}
 
== Літаратура ==
 
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.law.bsu.by/news/?350 | загаловак = Они прожили достойную жизнь | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Юрыдычны факультэт БДУ|Юрыдычны факультэт]] [[БДУ]] | дата = 19 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}
 
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Юхо, Язэп}}
159 567

зьменаў