Розьніца паміж вэрсіямі «Малая падарожная кніжыца»

д
д (→‎Літаратура: +Шаблён)
 
{{Літаратурны твор
|Назва = Малая падарожная кніжыца
|Мова арыгіналу = [[старабеларуская мова|беларуская рэдакцыя]] царкоўнаславянскай мовы<ref name="Свяжынскі">Мова выданняў Францыска Скарыны / А. М. Булыка, А.І. Жураўскі, У. М. Свяжынскі. — {{Мн.}}: Наука і тэхніка, 1990. ISBN 5-343-00447-4 С. 210</ref>
|Напісаны =
|Публікацыя = [[1522]]—[[1525]]1522—1525
|Асобнае выданьне =
|Выдавецтва =
|ВікіКрыніца-тэкст =
}}
'''«МалаяМала́я падарожнаяпадаро́жная кніжыцакні́жыца»''' — зборнік, выданывыдадзены ў 1522 годзе ў Вільні [[Францыск Скарына|Францыскам Скарынам]], мусіў служыць людзям, што па роду сваёй дзейнасьці шмат часу праводзілі ў дарозе. Гэта абумовіла назву і склад, а таксама яго выдавецкі фармат у 1/12 [[аркуш]]а. У склад кнігі-[[канвалют]], як сьведчыць яго падрабязны зьмест, Скарына ў парадку чарговасьці плянаваў ўключыць 21 выданьне: «[[Псалтыр]]», «[[Часасловец|«Часасловец»]]», 8 [[акафіст]]аў і 10 [[канон]]аў, «[[Шасьцідневец]]». Зборнік (уключае сьціслыя «[[Сьвятцы]]» і «[[Пасхалія|Пасхалію]]» са зьвесткамі з астраноміі і грамадзянскага календара, пасьляслоўе). Невядома, ці былі ўсе заплянаваныя часткі зборніка аб’яднаныя самім выдаўцом у адзіную кнігу, і ці быў надрукаваны Скарынам агульны да ўсяго выданьня тытульны аркуш з загалоўкам «Малая падарожная кніжыца». Сьлядоў такога тытульнага аркуша не захавалася. Назва зборніка, якая ўжо даўно і трывала ўвайшла ў навуковы ўжытак, аўтарская — так азагаловіў яго сам першадрукар у прыведзеным ім пасьля «Пасхаліі» падрабязным зьмесце. НеНя ўсе часткі «Малой падарожнай кніжкі» аднолькава зьберагліся.<ref name="СкТв174-175">Скарына Ф.: Творы… С. 174—175.</ref>
 
== [[Псалтыр]] ==
Гэта 2-ое выданьне «Псалтыра» (1522) [[Францыск Скарына|Ф. Скарынам]], яно зроблена ў якасьці першай часткі «Малой падарожнай кніжыцекніжыцы» пасьля пераезду з чэскай [[Прага|Прагі]] ў [[Вільня|Вільню]]. Гэтым выданьнем Псалтыра пачалася кнігадрукарская справа ў [[ВКЛ]]. Па колькасьці захаваўшыхсязахаваных асобнікаў «Псалтыр» займае першае месца сярод іншых частак «Малой падарожнай кніжкі». Усяго вядома 9 асобнікаў.<ref name="СкТв174-175"/>.
 
== [[Часасловец]] ==
 
== [[Акафіст]]ы і [[канон]]ы ==
 
=== Акафіст імю Ісуса Хрыста ===
У пададзеным ў «Малой падарожнай кніжыцы» зьмесце Скарына называе гэты акафіст творам якогасьці Феакціста, у той час як у зьмешчаным у ім [[акраверш]]ы чытаецца: «''Делал доктор Скоринич Францискус''». Магчыма Скарына перарабіў чужы тэкст, выкарыстаў акафіст іншага аўтара для складаньня патрэбнага акраверша. У санкт-пецярбурскім камплекце выданьняў Скарыны на тытульным аркушы гэтага акафіста пададзена гравюра, у цэнтры якой разьмешчана Багародзіца з Ісусам Хрыстом, а паабапал іх стаяць два анёлы. Пад гравюрай надрукаваны загаловак: «''Починаеться акафіст пресладкому імені господа нашего Ісуса Христа, глаголемы по вся дни''». Тэкст пасьляслоўя да гэтага акафіства надрукаваны чырвонай [[кінавар]]най фарбай. Ён адкрываецца гравюрай з надпісам: «''Господь наш Ісус Христос во храме навчаеть законовчителей Іудейских''».<ref name="СкТв179-180">Скарына Ф.: Творы… С. 179—180.</ref>
Кнігі Малой падарожнай кніжкі захаваліся ў параўнальна невялікай колькасьці: найбольш распаўсюджанымі зьяўляюцца Псалтыр і [[Часасловец]] (па 9 асобнікаў), самыя рэдкія [[Канон пакаяльны]] (2 ас.), Саборнік і [[Шасцідневец]] (па 4 ас.), а Пасхалія, як састаўная частка Саборніка, захавалася толькі ў адным капэнгагенскім асобніку.
 
У сакавіку 2017 году «БелгазпрамбанкаБелгазпрамбанк» набыў ўу прыватнага калекцыянэра ў сваю карпаратыўную калекцыю асобнік гэтай кнігі. Перамовы доўжыліся не адзін год. Сума, якую банк заплаціў, не агалошваецца. Гэта першы асобнік «Малой падарожнай кніжыцы» уў Беларусі<ref>[http://www.nv-online.info/by/767/printed/131986/ На радзіму вярнулася «Кніжыца» Скарыны. Сума здзелкі не агалошваецца], Народная Воля, 1.03.2017 </ref>.
 
== Крыніцы ==
 
== Літаратура ==
* Скарына Ф. Творы: Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія / Уступ. арт., падрыхт. тэкстаў, камент., слоўнік А. Ф.  Коршунава, паказальнікі А. Ф.  Коршунава, В. А.  Чамярыцкага. —Мн.: Навука і тэхніка, 1990. —207  с.: іл. С.174—175, 179—180. ISBN 5-343-00151-3.
 
{{Выданьні Францішка Скарыны}}
 
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1522 годзе]]
[[Катэгорыя:ФранцішакТворы СкарынаФранцішка Скарыны]]
120 116

зьменаў