Патсдамская канфэрэнцыя: розьніца паміж вэрсіямі

артаграфія, выпраўленьне спасылак
(артаграфія, выпраўленьне спасылак)
[[Файл:Schloss Cecilienhof 007.jpg|thumb|Палац [[ЦэцыліенхофЦэцыліенгоф]] — месца правядзеньня Патсдамскай канфэрэнцыі]]
'''Патсдамская канфэрэнцыя''' адбылася ў [[Патсдам]]е ў палацы ЦэцыліенхофЦэцыліенгоф ззь 17 ліпеня па 2 жніўня 1945 г. з удзелам кіраўнікоў трох найбуйнейшых дзяржаваў антыгітлераўскай кааліцыі ў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] з мэтай вызначыць далейшыя крокі па пасьляваеннага ўладкаваньня Эўропы.
 
== Гісторыя ==
Гэта была трэцяя і апошняя сустрэча «вялікай тройкі» антыгітлераўскай кааліцыі. Першыя дзьве адбыліся ў канцы 1943 году ў Тэгеране[[Тэгеран]]е (Іран) і ў пачатку 1945 году ў [[Ялта|Ялце]] (Савецкі Саюз).
 
У канфэрэнцыі ўдзельнічалі кіраўнікі ўрадаў трох дзяржаваў — прэзыдэнт ЗША [[Гары Трумэн]] (старшыняваў на ўсіх пасяджэньнях), старшыня Савету Народных Камісараў СССР і старшыня Дзяржаўнага Камітэту Абароны СССР [[Сталін|І. В. Сталін]] і прэм’ер-міністар Вялікабрытаніі [[УінстанЎінстан Чэрчыль]] (падчас канфэрэнцыі пацярпеў паразу на выбарах, і ў Патсдам прыбыў яго пераемнік [[Клемэнт Этлі]]).
 
== Разьмяшчэньне дэлегацыйдэлегацыяў ==
[[Файл:L_to_R,_British_Prime_Minister_Winston_Churchill,_President_Harry_S._Truman,_and_Soviet_leader_Josef_Stalin_in_the..._-_NARA_-_198958.jpg|thumb|left|250px|Патсдамская канферэнцыя: [[УінстанЎінстан Чэрчыль]], [[Гары Трумэн]] і [[Сталін|Іосіф Сталін]] (зьлева направа)]]
 
36 з 176 памяшканьняў палацу былі адведзены для правядзеньня канфэрэнцыі. Дэлегацыі разьмяшчаліся не ў Цэцыліенгофе, а на вілах у Патсдамскім раёне Бабэльсбэрг — савецкая дэлегацыя разьмясьцілася на віле, якая раней належала генэралу Людэндорфу. Рабочым пакоем амэрыканцаў служыў былы салён кронпрынца, былы кабінэт кронпрынца служыў рабочым пакоем савецкай дэлегацыі.
 
Цяпер у палацы ЦэцыліенхофЦэцыліенгоф знаходзіцца гатэль і рэстарацыя, а таксама мэмарыяльны музэй Патсдамскай канфэрэнцыі.
 
== Пастановы ==
{{main|Патсдамскае пагадненьне (1945)}}
Мэтамі акупацыі Нямеччыны саюзьнікамі абвяшчаліся яе [[денацыфікацыядэнацыфікацыя]], [[дэмілітарызацыя]], [[дэмакратызацыя]], [[дэцэнтралізацыя]] і [[декартэлізацыядэкартэлізацыя]]. Была таксама абвешчана мэта аб захаваньні адзінства Нямеччыны.
 
У адпаведнасьці з пагадненьнем аб кантрольным мэханізьме ў Нямеччыне вярхоўная ўлада ў гэтай краіне будзе ажыцьцяўляцца галоўнакамандуючымі ўзброеных сілсілаў Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік, Злучаных Штатаў Амэрыкі, Злучанага Каралеўства і Францускай рэспублікі, кожным ў сваёй зоне акупацыі, па інструкцыях сваіх адпаведных урадаў, а таксама сумесна па пытаньнях, якія закранаюць Нямеччыну ў цэлым, што дзейнічаюць у якасьці чальцоў кантрольнай рады.
 
Па пастанове Патсдамскай канфэрэнцыі ўсходнія межы Нямеччыны былі перанесены на захад да лініі Одэр-НэйсэНайсэ, што скараціла яе тэрыторыю на 25% у параўнаньні з 1937 годам. Тэрыторыі на ўсход ад новай граніцы складаліся з [[Усходняя Прусія|Усходняй Прусіі]], [[Сылезія|Сылезіі]], [[Заходняя Прусія|Заходняй Прусіі]], і дзьве траціны [[ПамераніяПамэранія|ПамеранііПамэраніі]]. Гэта ў асноўным сельскагаспадарчыя раёны, за выключэньнем Верхняй Сылезіі, якая зьяўлялася другім папаводле велічыні цэнтрам нямецкай цяжкай прамысловасьці. Большая частка тэрыторыяў, адабраныадабраных ад Нямеччыны, увайшла ў склад Польшчы. У склад Савецкага Саюзу разам са сталіцай [[Кёнігсбэрг]] (які ў наступным годзе быў перайменаваны ў Калінінград) увайшла адна траціна Ўсходняй Прусіі, на тэрыторыі якой была створана Кёнігсбэрская (з сакавіка 1946 — Калінінградзкая) вобласьць РСФСР.
 
22-23 ліпеня Сталін і Молатаў прадставілі на канфэрэнцыі тэрытарыяльныя прэтэнзіі СССР да Турцыі і патрабаваньне адмысловага рэжыму для СССР у Чарнаморскіх пралівах. Гэтыя прэтэнзіі не былі падтрыманыя брытанскім і амэрыканскім бокам (хоць заключны пратакол канфэрэнцыі згадвае перагляд [[канвэнцыя МантрёМантрэ аб статусах праліваў|канвэнцыі МантрёМантрэ]] з улікам меркаваньня турэцкага боку).
 
Былі прызначаны рэпарацыйныхрэпарацыйныя плацяжы.
 
На Патсдамскай канфэрэнцыі Сталін пацьвердзіў сваё абавязацельства не пазьней за тры месяцы пасьля капітуляцыі Нямеччыны (датай чаго Сталін лічыў толькі 8 траўня) абвясьціць вайну [[Японія|Японіі]]. Ваюючыя зь Японіяй ЗША, Вялікабрытанія і Кітай таксама падпісалі [[Патсдамская дэклярацыя|Патсдамскую дэклярацыю]] (апублікавана 26 ліпеня), запатрабаваўшы ад Японіі безагаворачнай капітуляцыі. 8 жніўня (пасьля канфэрэнцыі) да дэклярацыі далучыўся СССР і [[Савецка-японская вайна|абвясьціў Японіі вайну]].
Вострым пытаньнем, якая выклікала дыскусію, была праблема падзелу нямецкага флёту<ref>{{cite web|url=http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/War_Conf/berlin44.htm|title=Доклад специальной комиссии по выработке рекомендаций относительно распределения германского военно-морского и торгового флота|date=1945-07-31|publisher=М.: Издательство политической литературы, 1984.|accessdate=2013-04-10|archiveurl=http://www.webcitation.org/6FwSon1RT|archivedate=2013-04-17}}</ref>.
 
У завяршальны дзень канфэрэнцыі кіраўнікі дэлегацыяў прынялі асноватворныя пастановы па ўрэгуляваньні пасьляваенных пытаньняў, ухвалены 7 жніўня 1945 гады з пэўнымі агаворкамі Францыяй, няне запрошанай на канфэрэнцыю.
 
У Патсдаме абазначыліся шматлікія супярэчнасьці паміж саюзьнікамі, якія прывялі неўзабаве да [[Халодная вайна|халоднай вайны]].
 
== Атамная зброя ==
Напярэдадні канфэрэнцыі адбылося першае выпрабаваньне [[Ядзерная зброя|ядзернай зброі]] ў ЗША. 24 ліпеня 1945 ў Патсдаме Трумэн як бы «паміж іншым» паведаміў Сталіну, што ў ЗША «цяпер ёсьць зброя незвычайнай разбуральнай моцы». Па ўспамінах Чэрчыля, Сталін пасьміхнуўся, але ня стаў цікавіцца падрабязнасьцямі. З гэтага Трумэн і Чэрчыль зрабілі выснову, што Сталін нічога не зразумеў і неня ў курсе падзеяў. Некаторыя сучасныя дасьледчыкі лічаць, што гэта была тонкая гульня Сталіна. У той жа вечар Сталін загадаў [[Вячаслаў Молатаў|Молатаву]] перагаварыць з [[Ігар Курчатаў|Курчатавым]] аб паскарэньні работ па распрацоўцы атамнай зброі.
 
== Цікавыя факты ==
* На Патсдамскую канфэрэнцыю спэццягнік дэлегацыі СССР быў дастаўлены ня паравозам, а цеплавознагацеплавознай цягай.
* Брытанская дэлегацыя прыбыла на самалёце, а дэлегацыя ЗША пераплыла Атлянтычны акіян на крэйсэры «Кўінсі» да ўзьбярэжжа Францыі, а адтуль дабралася да БэрлінаБэрліну на самалёце прэзыдэнта ЗША «Сьвяшчэнная карова».
 
<center><gallery widths=180 heights=180 caption="На манэтах і паштовых марках">
8867

зьменаў