Розьніца паміж вэрсіямі «Сьвіслач (басэйн Дняпра)»

стыль
(Цітаўка (рака))
(стыль)
 
== Асноўныя прытокі ==
* ''ПраваручПравыя'': [[Цітаўка (рака)|Цітаўка]], [[Талька]], [[Сіняя]], [[Няміга]]
* ''ЛеваручЛевыя'': [[Вяча]], [[Волма (басэйн Дняпра)|Волма]], [[Балачанка]], [[Жыцінка]], [[Ботча]]
 
== На рацэ ==
Пачынаецца на [[Менскае ўзвышша|Менскім узвышшы]] за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Шапавалы (Ракаўскі сельсавет)|Шапавалы]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]], вусьце на паўднёва-ўсходняй ускраіне мястэчка [[Сьвіслач (Магілёўская вобласьць)|Сьвіслач]] [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага раёну]]. Працякае цэнтральнай часткай Менскага ўзвышша і заходняй ускраінай [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніны]]. Пераважаюць штучныя вадаёмы — вадасховішчы й рыбагаспадарчыя сажалкі.
 
Даліна ў вытокавай частцы У-падобная і скрынкападобная, у сярэдняй плыні пераважна трапэцападобная, у нізкай — невыразная або трапэцападобная, шырыня яе ў вярхоўі 0,4—0,6 км, у сярэдняй і нізкайніжняй плыні 1—2 км. Схілы ў высокайверхняй і сярэдняй плыні ўмерана стромкія, радзей спадзістыя (вышыня 10—12 м), парэзаныя далінамі прытокаў. [[Абалона]] двухбаковая (радзей аднабаковая), чаргуецца па берагах, парэзаная старыцамі і мэліярацыйнымі каналамі, пераважна адкрытая. Шырыня яе 0,3—0,5 км у высокай і 0,8—1 км у нізкай плыні<ref>{{Літаратура/Блакітная кніга Беларусі|к}}</ref>.
 
У вярхоўі ад вёскі [[Векшыцы]], дзе рака зьяўляецца часткай канала [[Вялейска-Менская водная сыстэма|Вялейска-Менскай воднай сыстэмы]], шырыня рэчышча да Заслаўскага вадасховішча 20—25 м. Рэчышча ў межах Менску і ніжэй да вёскі [[Каралішчавічы]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] на 7 невялікіх дзялянках агульнай працягласьцю 7,9 км каналізаванае, ніжэй за плаціны Камсамольскага возера — выпраставанае. У межах Менску рака ўтварае 8 лукавінаў. У цэнтры места берагі забэтанаваныя, добраўпарадкаваныя. У сярэдняй і нізкайніжняй плыні рэчышча мэандруе, глыбокаўрэзанае, зьвілістае, шырынёй 25—30 м, ніжэй за плаціну Асіповіцкага вадасховішча — да 50 м. Берагі ў нізкайніжняй плыні вышынёй 2—3 м, месцамі 6—8 м. Дно роўнае, пясковае й пяскова-глеістае.
 
Прыродны рэжым ракі зарэгуляваны каскадам вадасховішчаў. На сьцёк уплывае перапампоўка вады з ракі [[Вяльля]] [[Вялейска-Менская водная сыстэма|Вялейска-Менскай воднай сыстэмай]]. 3 вадасховішча Дразды частка сьцёку ідзе ў [[Сьляпянская водная сыстэма|Сьляпянскую водную сыстэму]], у пэрспэктыве паступіць у [[Лошыцкая водная сыстэма|Лошыцкую водную сыстэму]], што дасьць магчымасьць стварыць воднае кола ў Менску агульным працягам каля 50 км. Рэжым ракі вывучаўся на 19 пастах і значна зьмяніўся па пабудове Вялейска-Менскай воднай сыстэмы. Да яе будаўніцтвабудаваньня рака замярзала ў сярэдзіне сьнежня, крыгалом у 2-й палове сакавіка, найбольшыя ўзроўні вады ў 1-й дэкадзе красавіка, трываласьць разводзьдзя 50 дзён; па будаўніцтве рэжым ракі мала вывучаны<ref>[http://pogoda.by/315/gid.html?ind=311 Гідрамэтцэнтар Беларусі]{{ref-ru}}</ref>.
 
== Жывёльны сьвет ==
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Блакітная кніга Беларусі}}
* Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год) / М-во природных ресурсов и охраны окружающей среды.  — Мн., 2005.  — 135  с.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И.  П.  Шамякин (гл.ред.) и др.  — Мн.: БелСЭ, 1986.  — 599  с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год) / М-во природных ресурсов и охраны окружающей среды. — Мн., 2005. — 135 с.
 
== Вонкавыя спасылкі ==