Розьніца паміж вэрсіямі «Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)»

д
афармленьне
д (Removing Link FA template (handled by wikidata))
д (афармленьне)
Карл V вызначыўся ў гісторыі сваім заўзятым супрацьстаяньнем рэлігійнай [[Рэфармацыя|Рэфармацыі]], якая пачалася [[31 кастрычніка]] [[1517]] году з публікацыі «95 Тэзаў» [[Марцін Лютэр|Марціна Лютэра]], канфліктам з [[Францыя]]й ды абаронай сваёй цёткі [[Катарына Арагонская|Катарыны Арагонскай]] у яе мэтрыманіяльным дыспуце з Генрыхам VIII, каралём [[Ангельшчына|Ангельшчыны]].
 
Карл нарадзіўся ў 1500 годзе ў [[Фляндрыя|флямандзкім]] горадзе [[Гент]]. Культура і прыдворнае жыцьцё бургудзкіх [[Нідэрлянды|Нідэрляндаў]] у шмат чым паўплывала на яго жыцьцё. Нарадзіўшыся спадкаемцам [[Бургундзкая дынастыя|Бургундзкай дынастыі]], нямецкіх [[ГабзбургіГабсбургі|ГабзбургаўГабсбургаў]] ды гішпанскім [[Трастамара]], Карл вольна размаўляў па-галяндзку, нямецку, гішпанску, француску ды італьянску. Яму прыпісваюць знакаміты выраз: «Я размаўляю па-гішпанску з Богам, па-італьянску з жанчынамі, па-француску з мужчынамі і па-нямецку з маім канём».
 
Пры гэтым трэба дадаць, што яго роднымі мовамі былі француская ды галяндзкая, на якіх ён размаўляў з маленства. Гішпанскую ён вывучыў у гады юнацтва, бо гэта была адна з умоваў, якія былі пастаўленыя перад ім гішпанскімі [[Картэсы|Картэсамі]], для атрыманьня гішпанскае кароны. Нягледзячы на тое, што [[Гішпанія]] зь яе магутным флётам і войскам, яе багацьцямі заакіянскіх калёніяў, была галоўнай часткай яго ўладаньняў, ён так і ня стаў абсалютным гішпанцам і часта адчуваў сябе чужынцам.
[[10 сакавіка]] [[1526]] году Карл ажаніўся на сваёй кузынцы [[Ізабэла Партугальская|Ізабэле Партугальскай]]. Нягледзячы на тое, што іх шлюб быў дынастычны, Карл і Ізабэла падзялялі шчырую [[Дарослая прывязанасьць|прыязнасьць]] адно да аднаго. Заўчасная сьмерць Ізабэлы [[1 траўня]] [[1539]] году пакінула Карла эмацыйна зруйнаваным. Па яе сьмерці імпэратар не насіў іншых колераў акрамя чорнага ў знак жалобы.
 
У [[1556]] годзе Карл адрокся ад трону, сыйшоўшыі ўсышоў у кляштар Сьвятога Юстына ў [[Экстрэмадура|Экстрэмадуры]]. Нягледзячы на тое, што былы імпэратар не захаваў за сабой аніякай улады, ён, тым ня менш, вёў інтэнсіўную перапіску і трымаў сябе ў курсе справаў імпэрыі. Па сваім адрачэньні Карл пакінуў свайму сыну, [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпу II Гішпанскаму]] сваю гішпанскую імпэрыю, якая ўключала ў сябе саму Гішпанію, Нідэрлянды, Нэапалітанскія землі і гішпанскія ўладаньні ў Амэрыке. Брат імпэратара, [[Фэрдынанд I Габсбург|Фэрдынанд]] атрымаў аўстрыйскія землі і тытул імпэратара.
 
Карл адыйшоў з гэтага сьвету [[21 верасьня]] [[1558]] году ў выніку захворваньня на малярыю. Праз дваццаць шэсьць гадоў па яго сьмерці яго рэшткі былі перавезеныя ў каралеўскі пантэон у Сан Ларэнса дэ [[Эль Эскарыял]].
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
 
{{Пачатак блёку}}
|папярэднік=[[Ізабэла I]]
|назва=[[Каралі Кастыліі ды Ляона|Кароль Кастыліі ды Ляона]]
|гады=[[1516]][[1556]]
|наступнік=[[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіп II]]
}}
|папярэднік=[[Фэрдынанд II (кароль Арагона)|Фэрдынанд II]]
|назва=[[Каралі Арагона|Кароль Арагона]]
|гады=[[1516]][[1556]]
|наступнік=[[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіп II]]
}}
|папярэднік=[[Максімілян I (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Максыміліян І]]
|назва=[[Імпэратары Сьвятой Рымскай Імпэрыі|Імпэратар Сьвятой Рымскай Імпэрыі]]
|гады=[[1520]][[1556]]
|наступнік=[[Фэрдынанд I Габсбург|Фэрдынанд I]]
}}
{{Каралі Нэапалю}}
{{Каралі Сардыніі}}
 
{{Commonscat|Charles V, Holy Roman Emperor}}
 
[[Катэгорыя:Габсбургі]]
159 595

зьменаў