Розьніца паміж вэрсіямі «Чорнае мора»

54 байты дададзена ,  5 гадоў таму
д
выпраўленьне спасылак
д (Removing Link FA template (handled by wikidata))
д (выпраўленьне спасылак)
 
[[Файл:Black Sea map.png|міні|Мапа Чорнага мора]]
[[Файл:BlackSea-1.A2003105.1035.250m.jpg|міні|Выгляд Чорнага мора з космасу]]
'''Чо́рнае мо́ра''' (у старажытнасьці: ''Pontus Euxinus'') — [[мора]], якое знаходзіцца паміж паўвыспай [[Малая Азія]] на поўдні, [[Каўказ]]ам на ўсходзе, [[Усходнеэўрапейская нізіна|Усходнеэўрапейскай нізінай]] на поўначы і [[БалканскаяБалканскі паўвыспапаўвостраў|БалканскайБалканскім паўвыспайпаўвостравам]] на захадзе. Адносіцца да [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]].
 
Па адной з вэрсіяў, назва паходзіць ад таго, што з-за наяўнасьці ў вадзе [[серавадарод]]у на якары, які знаходзіўся на глыбіні больш за 150 мэтраў, адкладаліся хімічныя элемэнты чорнага колеру. Маракі, бачачы гэтую зьяву, назвалі мора «Чорным».
Мора зьяўляецца найвялікшым рэзэрвуарам бескіслароднай вады ў сьвеце.
 
Чорнае мора злучана пратокамі [[Басфор]] і [[Дарданэлы]] зь [[Міжземнае мора|Міжземным морам]]. Паўночная частка, аддзеленая [[КрымскаяКрымскі паўвыспапаўвостраў|КрымскайКрымскім паўвыспайпаўвостравам]], мае назву: [[Азоўскае мора]], злучанае з Чорным морам Керчанскай пратокай. Плошча паверхні складае 422 000 км² (разам з Азоўскім морам), аб’ём 555 000 км³, сярэдняя глыбіня 1315 мэтраў, максымальная глыбіня 2258 мэтраў, даўжыня з захаду на ўсход 1150 км, з поўдня на поўнач 580 км. Берагавая лінія мае невялікую колькасьць заток: Ягарлыцкая, Тэндароўская, Каркініцкая, Еўпатарыйская, Севастопальская, Балаклаўская, Тэадарыйская. Існуюць утвораныя рэкамі [[ліман]]ы. Асноўныя рэкі, якія ўпадаюць у Чорнае мора: [[Дунай]], [[Днестр]], [[Паўднёвы Буг]] і [[Дняпро]]. Да найважнейшых партоў адносяцца: [[Канстанца]] ([[Румынія]]), [[Бургас (Баўгарыя)|Бургас]] і [[Варна]] ([[Баўгарыя]]), [[Новарасейск]] ([[Расея]]), [[Адэса]] ([[Украіна]]), [[Поці]] ([[Грузія]]), [[Трабзон]] і [[Самсун]] ([[ТурцыяТурэччына]]).
 
Чорнае мора зьяўляецца геалягічна маладым (існуе гіпотэза, што яно ўтварылася каля 5600 году да н. э.) і зьяўляецца рэшткамі вялікага [[Сармацкае мора|Сармацкага мора]]. Салёнасьць на паверхні складае 18,3 ‰, на дне дасягае 22,5 ‰. Розьніцу салёнасьці на паверхні і ў глыбіні падтрымлівае абмен вадой з морам Міжземным. З-за розьніцы салёнасьці, адсутнасьці абмену вады з глыбіні і паверхні вядзе да зьнікненьня [[кісларод]]у і ўзьнікненьня серавадароду. Гэта зьяўляецца прычынай адсутнасьці арганічнага жыцьця ў глыбіні. У паўднёва-заходняй частцы існуюць радовішчы [[нафта|нафты]].
32 365

зьменаў