Розьніца паміж вэрсіямі «Дом ураду (Менск)»

дапаўненьне крыніца — be:Дом урада, Мінск
(дапаўненьне крыніца — be:Дом урада, Мінск)
{{Славутасьць
[[Файл:Belarus-Minsk-House of Government and Vladimir Lenin Monument (perspective corrected).jpg|міні|300пкс|Дом ураду ў [[Менск]]у]]
|Тып =
'''Дом ураду''' ў [[Менск]]у — помнік архітэктуры [[канструктывізм (архітэктура)|канструктывізму]] міжваеннага пэрыяду. Узьведзены ў 1930—1934 гадах па праекце [[Іосіф Лянгбард|Іосіфа Лянгбарда]].
|Назва = Дом ураду Рэспублікі Беларусь
|Арыгінальная назва =
|Выява = Belarus-Minsk-Independence Square-1.jpg
|Подпіс выявы =
|Шырыня выявы =
|Статус =
|Краіна = Беларусь
|Назва месцазнаходжаньня = горад
|Месцазнаходжаньне = Менск
|Адрас =
|Канфэсія =
|Эпархія =
|Ордэнская прыналежнасьць =
|Тып кляштара =
|Тып будынка =
|Архітэктурны стыль = [[канструктывізм]]
|Аўтар праекту = [[Ёсіф Лянгбард]]
|Будаўнік =
|Заснавальнік =
|Першае згадваньне =
|Заснаваньне =
|Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Скасаваны =
|Пачатак будаўніцтва = 1930
|Канчатак будаўніцтва = 1934
|Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}}
|Прыбудоўкі =
|Вядомыя насельнікі =
|Рэліквіі =
|Плябан =
|Стан =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 53
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў = 46.02
|Даўгата паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 32
|Даўгата сэкундаў = 41.2
|Назва мапы =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
|Commons = House of Government (Minsk)
}}
'''До́м ура́ду''' ў [[Менск]]у — будынак [[Урад|ураду]] [[Беларусь|Беларусі]] ў [[Менск]]у. Узьведзены ў [[1930]]—[[1934]] паводле праекту [[Ёсіф Лянгбард|Ёсіфа Лангбарда]]. Месьціцца [[Плошча Незалежнасьці (Менск)|пляцу Незалежнасьці]]. Найбуйнейшы грамадзкі будынак міжваеннага пэрыяду аб'ёмам 240 000 м³, паклаў пачатак фармаваньню новага цэнтру гораду — былога пляцу Леніна. У будынку працуе заканадаўчы орган дзяржаўнай улады — [[Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь|Парлямэнт]], які складаецца з дзьвюх палатаў — [[Палата прадстаўнікоў (Беларусь)|Палаты прадстаўнікоў]] і [[Савет Рэспублікі (Беларусь)|Савета Рэспублікі]]; [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савет Міністраў]] — цэнтральны орган выканаўчай улады, [[Прэзыдэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь]], іншыя дзяржаўныя ўстановы.
 
== Гісторыя ==
Месцам для будаўніцтва ДомаДому ўраду ў канцы [[1920-я|1920-х гадоў]] спэцыяльная камісія вызначыла участак «па Савецкай вуліцы, пачынаючы з Новамаскоўскай і заканчваючы Берсана». Пад знос пайшла ўся драўляная забудова, хаатычна разьмешчаная па ўсім месцы будучай будаўнічай пляцоўкі. Праект [[Іосіф Лянгбард|Лянгбарда]] быў прызнаны самым лепшым на ўсесаюзным конкурсе ў [[1929]] годзе. Будоўля доўжылася чатыры гады ([[1930]]—[[1934]]).
 
ДомКампаноўка урадуДому стаў найлепшым дасягненьнем [[Іосіф Лянгбард|Лянгбарда]] ў архітэктуры. Будынак стаў найбуйнейшай у рэспубліцы грамадзкай пабудовай міжваеннага пэрыяду. Агульны аб’ём будынка склаў 220 тысячаў кубічных мэтраў. Яго кампаноўкаўраду засноўвалася на сымэтрычным узрастаньні аб’ёмаў і вышыньвышыняў ад пэрыфэрыі галоўнага [[фасад]]у да цэнтру. Перад галоўным [[фасад]]ам быў ўсталяваныусталяваны помнік [[Уладзімер Ленін|Уладзімеру Леніну]], распрацаваны [[Іосіф Лянгбард|ІосіфамЁсіфам Лянгбардам]] разам зьз [[ленінград]]зкім скульптарам [[Мацьвей Манізер|Мацьвеем Манізерам]].
 
За ўзьвядзеньне Дому ўраду ў [[1934]] годзе архітэктар атрымаў званьне «заслужаны дзеяч мастацтваў БССР».
 
Пад часПадчас нямецкай акупацыі 1941—1944 гадоў у домеДоме ўраду быў разьмешчанымесьціўся штаб [[СС]], [[гестапа]], [[люфтвафэ]] ій харчовыя склады. Да будынку была праведзеная нават асобная чыгуначная галіна ад станцыі [[Менск-Пасажырскі]] для падвозу грузаў. Пры адступленьні будынак гарэў і быў замінаваны, аднак узарваны ня быў.
 
== Архітэктурнае рашэньне ==
[[Файл:Belarus-Minsk-House of Government and Vladimir Lenin Monument (perspective corrected).jpg|міні270px|300пксthumb|Дом ураду ў [[Менск]]уМенску, на пярэднім пляне статуя Леніна]]
 
Дом Ураду — самае буйное збудаваньне ў [[Беларуская архітэктура|беларускай архітэктуры]]. Аб’ём роўны 240 тыс. кубамэтраў. Нягледзячы на ​​яго вялікія памеры, халодныя шэрыя тоны каменнай тынкоўкі й некаторае драбленьне аб’ёмаў, будынак не здаецца грувасткім і цяжкавагавым.
 
Бакавыя крылы будынка ўтвараюць парадны двор, пры ўваходзе ў які ўзвышаецца помнік [[Помнік Уладзімеру Леніну (Менск)|помнік У. І. Леніну]] ([[1934]] г., скульптар М. Манізер). Помнік зьяўляецца цэнтрам архітэктурнай кампазыцыі гэтага манумэнтальнага будынка й прылеглай да яго плошчы. [[Уладзімер Ленін]] выяўлены выступоўцам на трыбуне з прамовай перад чырвонаармейцамі, якія ўваходзяць на [[Заходні фронт]]. На пастамэнце помніка з паліраванага [[лябрадарыт]]у [[гарэльеф]]ы з бронзы, эпізоды гісторыі даваеннага часу «Кастрычніцкая рэвалюцыя», «Абарона Радзімы», «Індустрыялізацыя краіны», «Калектывізацыя сельскай гаспадаркі».
 
== Глядзіце таксама ==
* [[Прэзыдэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь]]
* [[Дом Саветаў (Магілёў)]]
 
== Літаратура ==
* С. Ф. Самбук. [[Анатоль Воінаў|А. А. Воинов]]. Дом правительства Белорусской ССР. — Мн., 1975.
* Беларуская энцыклапедыя. Т. 6. — Мн., 1998.
* Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 3. — Мн., 2006.
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|712Г000147}}
{{Commons}}
{{Commons|Category:House of Government (Minsk)|выгляд=міні}}
* [http://minsk-old-new.com/minsk-2814.htm Фота на сайце «Менск стары і новы»]
 
{{Менск}}
 
{{каардынаты|53|53|46.28|паўночнае|27|32|41.99|усходняе|выяўленьне=загаловак}}
 
[[Катэгорыя:Збудаваньні Менску]]
13 284

зьмены