Розьніца паміж вэрсіямі «Русінская мова»

14 байтаў дададзена ,  7 гадоў таму
д (стыль)
Карпата-русінскія дыялекты зьяўляюцца ўсходнеславянскімі і ўяўляюць сабой працяг украінскага дыялектнага кантынуўму (яго заходняй часткі). Яны падзяляюць шматлікія ўсходнеславянскія, агульнаўкраінскія і заходне-ўкраінскія асаблівасьці, але пры гэтым выяўляюць спэцыфічныя рысы<ref name=inter_konferencia/>.
 
Зь сярэдзіны [[XIX стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]] і да сярэдзіны [[XX стагодзьдзе|XX стагодзьдзя]] сутыкаліся тры тэндэнцыі: у якасьці літаратурнай мовы адны прадстаўнікі русінскай інтэлігенцыі сталі ўкараняць расейскую, другія ўкраінскую, трэція спрабавалі ўтварыць літаратурную русінскую мову на народнай аснове<ref name=inter_konferencia/>. Пасьля Другой сусьветнай вайны ў Чэхіі, Польшчы і савецкім Закарпацьці была ўзаконена толькі ўкраінская мова. У Ваяводзіне ўжо ў 1920-х гадоўгадох зацьвердзілася літаратурная русінская, і пасьля вайны яна стала разьвівацца ў спрыяльных умовах. У канцы XX стагодзьдзя літаратурна-моўнае будаўніцтва актывізавалася ў Польшчы (граматыка ў 1992 годзе, часопіс «Бесiда») і ў Закарпацкай вобласьці Ўкраіны (пэрыёдыка, граматыка «Материньскый язык», 1997).
 
Цяпер прадстаўнікі русін спрабуюць стварыць агульнарусінскую літаратурную мову, у прыватнасьці, шляхам публікацыі на старонках часопісачасопісу «Русин» тэкстаў на ўсіх разнавіднасьцях русінскагарусінскай.
 
Агульнай літаратурнай мовы для ўсіх русінскіх моваўдыялектаў не існуе. Дыялекты русінскай мовы падпадзяляюцца на карпацкія і панонскія, або панонска-югаслаўскія. У той час як карпацкія дыялекты блізкія да ўкраінскагаўкраінскай, панонскія дыялекты практычна ідэнтычныя [[шарыш|шарыскаму]]скаму дыялекту [[Усходнеславацкая мікрамова|ўсходнеславацкай мікрамовы]].
 
Кадыфікаваны ў [[1995]] годзе ў Славаччыне варыянт мае да 80 % агульных зь літаратурнай [[украінская мова|украінскай мовай]] словаў. У русінскіх дыялектах [[Польшча|Польшчы]] сустракаюцца запазычаньні з [[польская мова|польскай мовы]], у дыялектах [[Закарпацкая вобласьць|Закарпацьця]] і [[Славаччына|Славаччыны]] маюццаіснуюць запазычаньні з [[вугорская мова|вугорскай мовы]], аднак і ў самой вугорскай моцна адчуваецца ўплыў навакольных славянскіх моваў, у тым ліку і русінскай.
 
=== Прызнаньне мовы ===
У [[СССР]] русінская мова разглядалася як дыялект [[украінская мова|украінскай мовы]]. Той жа афіцыйны падыход ужываецца да яе ў цяперашні час ва [[Украіна|Ўкраіне]]. Большасьць украінскіх навукоўцаў выступае супраць прызнаньня русінскай мовы як асобнай.
 
Першай краінай, якая прызнала русінскую мову афіцыйнай, была былая [[Югаславія]] (''гл. таксама'' [[Панонскія русіны]]). У [[1995]] [[Славаччына]] таксама прызнала русінскую мовай нацыянальнай меншасьці, але афіцыйнай мовай у Славаччыне яна не зьяўляецца. Некаторыя дакумэнты (напрыклад, напамінкі выбарнікам) у Славаччыне ўтрымоўваюць часткі на русінскай мове нараўне зь літаратурнай украінскай, вугорскай, цыганскай, нямецкай і ангельскай. У некаторых [[Сьпіс славацка-русінскіх назваў населеных пунктаў|славацка-русінскіх населеных пунктаўпунктах]], прысутнічаюць дзьвюхмоўныя шыльды (напрыклад, [[Медзілаборцэ]]).<ref>[http://www.iabsi.com/gen/public/settlements/images/Ulic/Ulic%20Postcard%202.jpg гл. прыклад 1]</ref><ref>[http://www.iabsi.com/gen/public/settlements/images/Dobroslava%20Slovakia%20Oct%202003%20chubak.jpg гл. прыклад 2]</ref>
 
== [[Этнонім]] ==
498

зьменаў