Розьніца паміж вэрсіямі «9 верасьня»

99 байтаў дададзена ,  6 гадоў таму
д (Bot: Migrating 144 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q2856 (translate me))
 
== Падзеі ==
* [[337]]  — [[Рымская імпэрыя]] падзеленая на 3 часткі між сынамі [[Сьпіс рымскіх імпэратараў|імпэратара]] [[Канстантын I Вялікі|Канстантына]]
* [[1493]]  — вырашальная параза [[Сярэднявечная Харватыя|харватаў]] ад [[Асманская імпэрыя|туркаў-асманаў]] у [[Бітва на Крбаве|бітве на рацэ Крбава]]
* [[1570]]  — [[Асманская імпэрыя|туркі-асманы]] авалодалі [[Нікасія]]й
* [[1609]]  — атрады [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] на чале са [[Леў Сапега|Львом Сапегам]] пачалі аблогу [[Смаленск]]а
* [[1698]]  — войскі [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітае]] на чале з [[Польны гетман каронны|каронным гетманам]] [[Фелікс Казімер Патоцкі|Феліксам Казімерам Патоцкім]] перамаглі [[Татары|татараў]] у [[Бітва пад Падгайцамі|бітве пад Падгайцамі]] ў часе [[Вайна Рэчы Паспалітай з Асманскай імпэрыяй 1683—1699 гадоў|вайны Рэчы Паспалітае з Асманскай імпэрыяй]]
* [[1739]]  — пачатак [[Стонаўскае паўстаньне|Стонаўскага паўстаньня]], найвялікшага паўстаньня рабоў у [[Каралеўства Вялікабрытанія|брытанскіх]] [[Калёнія (залежная тэрыторыя)|каляніяльных]] уладаньнях у [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]] да [[Амэрыканская рэвалюцыя|Амэрыканскае рэвалюцыі]]
* [[1776]]  — зацьверджаная новая назва аб'яднаныхаб’яднаных калёніяў Амэрыкі  — [[Злучаныя Штаты Амэрыкі]]
* [[1791]]  — [[Вашынгтон (горад)|Вашынгтон]], сталіца [[ЗША|Злучаных Штатаў]], названая па ймю прэзыдэнта [[Джордж Вашынгтон|Джорджа Вашынгтона]]
* [[1801]]  — [[Баку]] далучаны ў склад [[Расейская імпэрыя|Расеі]]
* [[1839]]  — [[Джон Гершэль]] зрабіў свой першы [[фотаздымак]] на шкляной пласьцінцы
* [[1850]]  — [[Каліфорнія]] стала 31-м [[Штат ЗША|амэрыканскім штатам]]
* [[1855]]  — пасьля 349-дзённай аблогі [[Ангельшчына|ангельска]]-[[Францыя|францускія]] войскі, якія дзейнічалі на [[Крымская паўвыспа|Крымскай паўвысьпе]], увайшлі ў [[Севастопаль|Севастопалем]]
* [[1886]]  — у [[Бэрн]]е падпісаная [[Бэрнская канвэнцыя аб ахове літаратурных і мастацкіх твораў|Канвэнцыя аб ахове літаратурных і мастацкіх твораў]]  — першае [[міжнароднае пагадненьне]] ў галіне [[Аўтарскае права|аўтарскага права]]
* [[1913]]  — расейскі ваенны лётчык [[Пётар Несьцераў]] упершыню выканаў фігуру вышэйшага пілятаваньня «[[мёртвая пятля]]»
* [[1918]]  — у [[Менск]]у адкрыліся [[Менскія настаўніцкія курсы|беларускія настаўніцкія курсы]]
* [[1923]]  — заснавальнік Турэцкае рэспублікі Мустафа Кемаль Ататурк стварыў [[Рэспубліканская Народная партыя Турэччыны|Рэспубліканскую Народную партыю]]
* [[1924]]  — [[гвалт ў Ганапэпэ]], [[Гаваі]]
* [[1926]]  — створаная «[[NBC|Нацыянальная Радыёвяшчальная Кампанія (NBC)]]» ў [[ЗША]]
* [[1939]]  — параза палякаў у [[Бітва над Бзурай|бітве над Бзурай]]; пачалася [[бітва пад Ілжай]]; немцамі занятая [[Рэда (горад)|Рэда]]
* [[1943]]  — [[Антыгітлераўская кааліцыя|хаўрусныя войскі]] высадзіліся ля [[Салерна]] і [[Таранта]] ў [[Італія|Італіі]]
* [[1944]]  — у выніку [[Баўгарскі пераварот 1944 году|дзяржаўнага перавароту]] да ўлады ў [[Баўгарыя|Баўгарыі]] прыйшоў [[Камунізм|камуністычны]] [[Айчынны фронт (Баўгарыя)|Айчынны фронт]]
* [[1945]]  — [[капітуляцыя]]й [[Японія|японскага]] войска ў [[Кітай|Кітаі]] скончылася [[Кітайска-японская вайна 1937—1945 гадоў|Другая кітайска-японская вайна]]
* [[1947]]  — першы кампутарны «[[баг]]»: у [[рэле]] [[ЭВМ]] «[[Harvard Mark II]]» у [[Гарвардзкі ўнівэрсытэт|Гарвардзкім унівэрсытэце]] залез жук ({{мова-en|bug}})
* [[1948]]  — на акупаванай [[СССР|Савецкім Саюзам]] частцы [[Карэйская паўвыспа|Карэйскае паўвыспы]] абвешчаная [[Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка]]
* [[1969]]  — у [[Канада|Канадзе]] прыняў сілу так званы «Моўны акт», паводле якога [[Ангельская мова|ангельская]] і [[Француская мова|француская]] мовы сталі афіцыйнымі на ўсёй тэрыторыі краіны
* [[1970]]  — пачаўся выпуск аўтамабіляў «[[ВАЗ-2101]]»  — «Жыгулі»
* [[1971]]  — пачаліся 4-хдзённыя [[Гвалт у турме Атыка|забурэньні ў турме Атыка]], падчас якіх загінулі 39 вязьняў (большасьць забітыя падчас задушэньня непарадкаў)
* [[1972]]  — першая каляровая тэлетрансьляцыя [[Баўгарскае нацыянальнае тэлебачаньне|Баўгарскага нацыянальнага тэлебачаньня]]  — [[маніфэстацыя]] ад ''Плошчы 9 верасьня''
* [[1974]]  — [[Народная рэспубліка Баўгарыя]] спыніла глушэньне [[Радыёстанцыя|радыёстанцыі]] «[[Голас Амэрыкі]]»
* [[1976]]  — у сутыкненьні [[самалёт]]аў «[[Ан-24]]» і «[[Як-40]]» над [[Сочы]] загінулі 90 чалавек
* [[1985]]  — [[ЗША]] абвясьцілі пра ўвядзеньне [[Эканамічныя санкцыі|эканамічных санкцыяў]] супраць [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|Паўднёва-Афрыканскае Рэспублікі]], адрэагаваўшы на ўсталяваньне [[апартэід]]у
* [[1988]]  — у катастрофе [[віетнам]]скага «[[Ту-134]]» ў [[Бангкок]]у загінулі 76 чалавек
* [[1990]]  — [[гвалт у Батыкалоа]]: узброеныя сілы [[Шры-Ланка|Шры-Ланкі]] забілі 184 прадстаўнікоў [[Тамілы|тамільскай]] [[Нацыянальная меншасьць|нацыянальнай меншасьці]]
* [[1991]]  — [[Таджыкістан]] абвясціў [[незалежнасьць]] ад [[СССР]]
* [[1993]]  — [[Арганізацыя вызваленьня Палестыны]] афіцыйна прызнала [[Ізраіль]]
* [[1999]]  — ад выбуху бомбы зруйнаваны 9-павярховы жылы дом у [[Масква|Маскве]]. Загінулі 94 чалавекі, параненыя 164
* [[2001]]  — у [[Беларусь|Беларусі]] адбыліся [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году|прэзыдэнцкія выбары]]
* 2001  — у [[Аўганістан]]е [[Аль-Каіда]] забіла [[Ахмад Шах Масуд|Ахмада Шах Масуда]]
* 2001  — [[Метанолавая трагедыя ў Пярнумаа|метанолавая трагедыя]] ў [[Пярнумаа|павеце Пярну]], [[Эстонія]]
* [[2009]]  — адкрытае [[Дубайскі мэтрапалітэн|мэтро ў Дубаі]]
 
== Нараджэньні ==
* [[384]]  — [[Ганорый (імпэратар)|Флявій Ганорый]], першы імпэратар [[Заходняя Рымская імпэрыя|Заходняе Рымскае імпэрыі]]
[[Файл:Cardinal Richelieu (Champaigne).jpg|міні|80пкс|Кардынал Рышэльё]]
* [[1585]]  — [[Кардынал Рышэльё|Арман Жан дзю Плясі дэ Рышэльё]], францускі дзяржаўны дзяяч, кардынал
* [[1737]]  — [[Люіджы Гальвані]], італійскі фізык, лекар
* [[1769]]  — [[Іван Катлярэўскі]], украінскі пісьменьнік, паэт і драматург, заснавальнік сучаснай украінскай літаратуры
* [[1828]]  — [[Леў Талстой]], расейскі пісьменьнік
* [[1855]]  — [[Х'юстан Сьцюарт Чэмбэрлен]], нямецкі пісьменьнік брытанскага паходжаньня
* [[1894]]  — [[Аляксандар Крыніцкі]], савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч, першы сакратар Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі
* [[1896]]  — [[Павал Базылеўскі]], падпалкоўнік Арміі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспублікі]] (ў эмыграцыі - — гэнэрал-харунжый).
* [[1908]]  — [[Чэзарэ Павэзэ]], італійскі паэт, пісьменьнік, перакладнік
* [[1918]]  — [[Оскар Люіджы Скальфара]], палітык, прэзыдэнт Італіі
* 1918  — [[Барыс Захадэр]], паэт, перакладнік
* [[1922]]  — [[Ханс Георг Дэмелт]], нямецкі фізык, [[Нобэлеўская прэмія па фізыцы|Нобэлеўскі ляўрэат]] 1989 году
* [[1923]]  — [[Даніэль Гайдусек]], амэрыканскі фізыёляг чэскага паходжаньня, [[Нобэлеўская прэмія па фізыялёгіі ці мэдыцыне|Нобэлеўскі ляўрэат]] 1976 году
* [[1930]]  — [[Надзея Румянцава]], расейская савецкая акторка тэатру і кіно
* [[1941]]  — [[Дэніс Рычы]], амэрыканскі [[Інфарматыка|інфарматык]], стваральнік [[Мова праграмаваньня|мовы праграмаваньня]] [[C (мова праграмаваньня)|C]] і [[Апэрацыйная сыстэма|апэрацыйнае сыстэмы]] [[Unix]]
* 1941  — [[Станіслаў Стратыеў]], баўгарскі драматург, сцэнарыст
* [[1949]]  — [[Сусіла Бамбанг Юдхаёна]], дзейны прэзыдэнт [[Інданэзія|Інданэзіі]]
* [[1960]]  — [[Х'ю Грант]], брытанскі актор, кінапрадусар
* [[1961]]  — [[Андрэй Сяргеевіч Вядзернікаў]], заснавальнік і кіраўнік INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION OF BELARUS
* [[1962]]  — [[Ліза Марклунд]], швэдзкая пісьменьніца і журналістка
* [[1963]]  — [[Рабэрта Данадоні]], італійскі футбаліст і трэнер
* [[1973]]  — [[Фродэ Андрэсэн]], нарвэскі біятляніст
* [[1980]]  — [[Віталь Стахіевіч]], беларускі піяніст
* 1980  — [[Яні Лііматайнэн]], фінскі музыка («[[Sonata Arctica]]»)
* [[1984]] — [[Брэд Гузан]], [[ЗША|амэрыканскі]] футбаліст, брамнік [[Ангельшчына|ангельскага]] клюба «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» й нацыянальнай [[зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]]
* [[1987]]  — [[Аляксандар Сонг]], камэрунскі футбаліст
* 1987  — [[Андрэа Петкавіч]], нямецкая тэнісыстка
 
== Сьмерці ==
[[Файл:Forbidden City Gate of Heaven 3.jpg|міні|80пкс|Мао Цзэдун]]
* [[1000]]  — [[Олаф I]], кароль Нарвэгіі
* [[1087]]  — [[Вільгельм Заваёўнік]], герцаг Нармандыі, кароль Англіі
* [[1513]]  — [[Якаў IV (шатляндзкі кароль)|Якаў IV]], шатляндзкі кароль
* [[1569]]  — [[Пітэр Брэйгель старэйшы]], флямандзкі мастак
* [[1596]]  — [[Ганна Ягелонка]], каралева польская і вялікая княгіня літоўская
* [[1809]]  — [[Аўгуст Людвіг Шлёцэр]], нямецкі і расейскі гісторык, філёлаг, публіцыст і статыстык
* [[1863]]  — [[Ігнат Будзіловіч]], удзельнік [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гг]] у Аршанскім павеце, расстраляны
* [[1891]]  — [[Жуль Грэві]], францускі прэзыдэнт
* [[1898]]  — [[Ўільям Чатэртан Дыкс]], ангельскі паэт
* [[1941]]  — [[Ганс Шпэман]], нямецкі біёляг, [[Нобэлеўская прэмія па фізыялёгіі ці мэдыцыне|Нобэлеўскі ляўрэат]]
* [[1947]]  — [[Віктар Хорта]], найвядомейшы бэльгійскі архітэктар, адзін з заснавальнікаў стылю [[мадэрн]] ([[Art Nouveau]])
* [[1973]]  — [[Сяргей Туманскі]], савецкі канструктар авіярухавікоў
* [[1976]]  — [[Мао Дзэ-дун]], старшыня [[Кітай|КНР]]
* [[1978]]  — [[Джэк Ўорнэр]], амэрыканскі кінапрадусар («[[Warner Bros.|Warner brothers]]»)
* [[1985]]  — [[Paul Flory]], амэрыканскі хімік, [[Нобэлеўская прэмія па хіміі|Нобэлеўскі ляўрэат]]
* [[1990]]  — [[Аляксандар Мень]], расейскі праваслаўны сьвятар, тэоляг
* 1990  — [[Сэмюэль Доў]], палітычны дзяяч, прэзыдэнт Лібэрыі
* 1990  — [[Нікола Абаньяна]], італійскі філёзаф
* [[2000]]  — [[Віерасамы Рынгаду]], палітычны дзяяч, прэзыдэнт Маўрыкію
* [[2001]]  — [[Ахмад Шах Масуд]], аўганскі палітык, вайсковец
* [[2003]]  — [[Эдвард Тэлер]], амэрыканскі ядравы фізык вугорскага паходжаньня, «бацька [[Вадародная бомба|вадароднае бомбы]]»
* [[2007]]  — [[Васыль Кук]]  — апошні камандзір [[Украінская паўстанчая армія|Украінскай паўстанчай арміі]]
 
== Сьвяты ==
* канец [[Рамадан]]у ў [[Іслам|мусульманаў]]
* [[Рош Ха-Шана]] (Новы год) у [[Юдаізм|юдэяў]] у 2010 годзе
* [[Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка]]  — Дзень народнае рэспублікі (1948)
* [[Таджыкістан]]  — Дзень незалежнасьці (1991)
* [[Японія]]  — Дзень [[хрызантэма]]ў
* Міжнародны дзень прыгажосьці  — адзначаецца з ініцыятывы Міжнароднага камітэту па эстэтыцы і касьметалёгіі (2003)
 
{{Месяцы}}
Ананімны ўдзельнік