Розьніца паміж вэрсіямі «Берасьцейская вобласьць»

замяніў [[|маскаль|маскалі]] на расейцы, артаграфія, выпраўленьне спасылак
(→‎Насельніцтва: дапаўненьне)
(замяніў [[|маскаль|маскалі]] на расейцы, артаграфія, выпраўленьне спасылак)
|Нацыянальны склад = [[беларусы]] — 88%<br />[[расейцы]] — 6,4%<br />[[украінцы]] — 2,9%<br />[[палякі]] — 1,3%<ref>[http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/national_structure_brest.rar Перепись населения — 2009. Брестская область. Национальный состав населения]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
| Рэлігійная сытуацыя =
| Плошча = 32 790,688 тыс<ref>[http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc «Дзяржаўны зямельны кадастркадастар Рэспублікі Беларусь»] (па стане на 1 студзеня 20102011 г.)</ref>
|Адсотак ад плошчы = 15,7
|Месца паводле плошчы =
| Колер фону герб-сьцяг =
}}
'''Берасьце́йская во́бласьць''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел|адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча вобласьці складае 32,7918 км². Насельніцтва — 1 390 100<ref name="belstat-demogr" /> чалавек ([[2013]]). Адміністрацыйны цэнтар — [[места]] [[Берасьце]].
 
== Гісторыя ==
* [[1566]]: [[Берасьцейскае ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага, пазьней [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў]].
* [[1795]]: [[Берасьцейскі павет (Расейская імпэрыя)|Берасьцейскі павет]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].
* [[1 студзеня]] [[1919]]: Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]].<ref name="at">[http://knihi.com/pytanniIvan_Saviercanka/108150_pytanniau_i_adkazau_z_historyi_Bielarusi.html#chapter108 У якіх межах былі абвешчаныя Беларуская Народная Рэспубліка і БССР?] // {{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>
* [[1921]]: [[Палескае ваяводзтва]] міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]] са сталіцай у Берасьці.
* [[4 сьнежня]] [[1939]]: Берасьцейская вобласьць у складзе [[БССР]].
| [[беларусы]] || 1 233 377 || 580 970 || 652 407 || 791 698 || 441 679 || 88,02
|-
| [[маскалірасейцы]] || 89 685 || 39 537 || 50 148 || 73 332 || 16 353 || 6,4
|-
| [[украінцы]] || 40 046 || 17 830 || 22 216 || 24 835 || 15 211 || 2,86
| [[карэйцы]] || 51 || 28 || 23 || 38 || 13 || < 0,01
|-
| [[асетыныасэтыны]] || 44 || 24 || 20 || 37 || 7 || < 0,01
|-
| [[туркі]] ([[асманы]]) || 43 || 42 || 1 || 40 || 3 || < 0,01
 
== Рэльеф ==
Рэльеф раўнінны і нізінны. Пераважаюць вышыні 140—200 м над узроўнем мора. Паўднёва-заходнюю частку займае раўніннае [[Берасьцейскае Палесьсе]], усходнюю — нізіннае [[Прыпяцкае Палесьсе]], паміж імі знаходзіцца падобная на плято раўніна [[Загародзьдзе]]; на паўночным захадзе вялікая частка [[Прыбуская раўніна|Прыбускай раўніны]], на поўначы [[Баранавіцкая раўніна]] і частка [[Наваградзкае ўзвышша|НаваградскагаНаваградзкага ўзвышша]].
 
Вышэйшы пункт вобласьці — 267 мэтраў — разьмешчаны на паўднёвых схілах Наваградзкага ўзвышша. Найніжэйшае месца — 121 м — разьмешчанае ў даліне ракі [[Заходні Буг]] на мяжы з Польшчай.
 
== Карысныя выкапні ==
Вобласьць мае карысныя выкапні, якія зьяўляюцца асновай для разьвіцьця прамысловай вытворчасьці з выкарыстаньнем мясцовых прыродных рэсурсаў. Гэта, перш за ўсё, будаўнічае каменьне, легкаплаўкія й тугаплаўкія гліны, шкляныя, фармовачныя і будаўнічыя пяскі, торф, бузы, жвір, выяўленыя паклады гаручых сланцаў і бурага вуглювугалю.
 
== Клімат і расьліннасьць ==
Клімат [[умерана-кантынэнтальны клімат|умерана-кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня ад -4,4°С у БярэсьціБерасьці да -6°С у Баранавічах, ліпеня 18 — 18,8°С. Для вобласьці характэрная цёплая зіма з частымі адлігамі. Працягласьць [[Вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] вагаецца ад 258 — 260 дзён на паўднёвым захадзе — да 240 — 245 дзён на паўночынмпаўночным усходзе. Ападкаў выпадае 550 — 645 мм у год.
 
Лясы ([[хваёвыя лясы|хваёвыя]], [[бярозавыя лясы|бярозавыя]], [[чорнаалешнікавыя лясы|чорнаалешнікавыя]]) займаюць каля 36% тэрыторыі. Захаваліся буйныя лясныя масівы — [[Белавеская пушча|Белавеская]], [[Ружанская пушча|Ружанская]] і [[Шарашоўская пушча|Шарашоўская]] пушчы. Балоты пераважна нізінныя, займаюць каля 20% тэрэрыторыітэрыторыі.
У вобласьці шмат унікальных прыродных комплексаў і помнікаў прыроды. Прырода стварыла і пранесла скрозь стагодзьдзі да нашых дзён непаўторную прыгажосьць ляндшафтаў і незвычайную шматстатнасьць выглядаў жывёлін і расьлінаў. Найбольш каштоўныя прыродныя тэрыторыі і аб'екты ўзятыя пад ахову. У вобласьці вылучаныя 117 асабіста ахоўных тэрыторыўтэрыторыяў і аб'ектаў, плошча якіх займае 417,5 тыс. га{{крыніца?}}<!--паводле таго ж http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc Земли организаций природоохранного, оздоровительного, рекреационного и историко-культурного назначения 111,2 тыс. га-->, што складае 12,7 % ад агульнай плошчы вобласьці. Зь іх: 1 нацыянальны парк — 57,4 тыс. га ([[Белавеская пушча (нацыянальны парк)|Дзяржаўны нацыянальны парк Белавеская пушча]]); 19 заказьнікаў нацыянальнага значэньня — 327,2 тыс. га; заказьнікаў мясцовага значэньня — 36,7 тыс. га; 37 помнікаў прыроды нацыянальнага значэньня; 31 помнік прыроды мясцовага значэньня. Акрамя таго, перададзеныя пад ахову землекарыстальнікам 579 месцаў пасяленьня (гадаваньня) 77 рэдкіх відаў жывёлін і расьлінпўрасьлінаў, занесеных у [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвоную кнігу Беларусі]].
 
== Гідраграфія ==
Рэкі належцьналежаць да басейнаўбасэйнаў [[Дняпро|Дняпра]] ([[Прыпяць]] з прытокам [[Піна]]), [[Нёман]]у ([[Шчара]]), Заходняга Бугу ([[Мухавец (рака)|Мухавец]]). Дняпроўска-Бускі, [[Агінскі канал|Агінскі]], Мікашэвіцкі каналы. Найбуйнейшыя азёры — [[Выганаўскае возера|Выганашчанскае]], [[Чорнае]], [[Спораўскае]], [[Бабровіцкае]]. Вадасховішчы — [[Локтышы]], [[Сялец (вадасховішча)|Сялец]], [[Пагост (вадасховішча)|Пагост]].
 
Разам — 44 возеры і 30 вадасховішчаў, працякае больш за 80 рэчак.
 
== Транспарт ==
Па тэрыторыі вобласьці праходзіць транзітнытранзытны калідор [[Бэрлін]] — [[Варшава]] — [[Берасьце]] — [[Менск]] — [[Масква]], разгалінаваная сетка чыгуначных і аўтамабільных шляхоў, просты шлях у [[Вільня|Вільню]] і [[Кіеў]], што стварае спрыяльныя ўмовы для перавозак пасажыраў і грузаў з эўрапейскіх краінаў у [[Расея|Расею]], [[Украіна|Украіну]] і іншыя краіны. Асноўныя чыгуначныя вузлы вобласьці — [[Берасьце]], [[Баранавічы]], [[Лунінец]], [[Жабінка]]. Галоўныя аўтамагістралі вобласцівобласьці: [[Берасьце]] — [[Менск]], [[Берасьце]] — [[Гомель]].
 
Акрамя гэтага, у вобласьці (горад Берасьце) маецца міжнародны аэрапорт 1-ай катэгорыі, які дазваляе прымаць і абслугоўваць цяжкія самалёты тыпу «Боінг-747». Па рэках [[Прыпяць]], [[Піна]], [[Мухавец (рака)|Мухавец]], [[Стыр]], [[Гарынь]], ДнепрабускамуДнепра-Бускаму каналу зьдзяйсьняецца суднаходствасуднаходзтва. Мікашэвіцкі канал служыць для вывазу прадукцыі РУП «Граніт» на р. Прыпяць і далей на [[Дняпро]]. Па тэрыторыі вобласьці праходзяць таксама нафтаправод «Дружба» і газаправоды [[Таржок]] — [[Менск]] — [[Івацэвічы]] і [[Кобрынь]] — [[Берасьце]] — [[Варшава]].
 
== Прамысловасьць і сельская гаспадарка ==
Асноўнымі галінамі спэцыялізацыі прамысловасьці зьяўляюцца харчовая, лёгкая, машынабудаваньне. На іх долю прыходзіцца амаль 2/3 усяго аб’ёму прамысловай вытворчасьці. Разьвітыя таксама электраэнэргетыка, лясная, дрэваапрацоўчая, цэлюлозна-папяровая, мукамольна-крупяная і камбікармаваякамбікормавая прамысловасьць. На тэрыторыі вобласьці працуе [[Бярозаўская ГРЭС]]. Агульнарэспубліканскае значэньне мае РУП «Граніт» па здабычы будаўнічага каменьня ў [[Мікашэвічы|Мікашэвічах]]. Інвэстыцыі для мадэрнізацыі вытворчых магутнасьцяў прадпрыемства «Граніт» склалі 3,5 млн дал. ЗША — гэта найбуйнейшы сумесны праект зь [[Летува|Летувой]].
 
Сельская гаспадарка спэцыялізуецца на мясной і малочнай жывёлагадоўлі, вырошчваньні бульбы, зерневых, цукровага бураку, гародніны. Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці выкарыстоўваюць мясцовую сыравіну — мяса, малако і цукар у [[Жабінка|Жабінцы]], [[Бяроза (горад)|Бярозе]] і іншых. Гародніна і садавіна перапрацоўваецца у [[Ляхавічы|Ляхавічах]], [[Пружаны|Пружанах]], [[Янаў|Янаве]], [[Маларыта|Маларыце]].
* {{Глёбус Беларусі|{{НАЗВА_СТАРОНКІ}}}}
* [http://www.bfrir-pinsk.org/docs/passport/pBrest05.pdf Падрабязны дэмаграфічны аналіз, агульныя геаграфічныя, геалягічныя зьвесткі]
* [http://www.brest-region.by Афіцыйная старонка Берасьцейскага абласнога выканаўчага камітэту]{{ref-ru}}
* [http://bsti.basnet.by/index.php?go=Content&id=1 Берасьце і Берасьцейская вобласьць: агульная інфармацыя, прамысловасьць, навука, адукацыя]
 
{{Берасьцейская вобласьць}}
Ананімны ўдзельнік