Спэйс шатл: розьніца паміж вэрсіямі

4 байты дададзена ,  9 гадоў таму
стыль
(→‎Пабудаваныя шатлы: абнаўленьне зьвестак)
(стыль)
'''Касьмічная транспартная сыстэма''' ({{мова-en|Space Transportation System}}), больш вядомая як '''Спэйс шатл''' (ад {{мова-en|Space shuttle|скарочана}} — касьмічны чалнок) — [[Злучаныя Штаты|амэрыканскі]] шматразовы транспартны [[касьмічны карабель]].
 
Шатл запускаеццазапускаўся ў космас з дапамогай ракет-носьбітаў, ажыцьцяўляеажыцьцяўляў манэўры на арбіце як касьмічны карабель і вяртаеццавяртаеўся на Зямлю як [[самалёт]]. Разумелася, што шатлы будуць хадзіць, як чоўны, паміж калязямной арбітай і Зямлёй, дастаўляючы карысныя грузы ў абодвух кірунках. Пры распрацоўцы прадугледжвалася, што кожны з шатлаў павінен быў да 100 разоў стартаваць у [[космас]].
 
На практыцы жа яны выкарыстоўваюцца значна менш. Да траўня [[2010]] года больш за ўсё палётаў — 38 — зьдьзейсніў шатл «ДыскаверыДыскавэры». Усяго з [[1975]] па [[1991]] год было пабудавана пяць шатлаў: «[[Калумбія (шатл)|Калумбія]]» (згарэў пры пасадцы ў 2003), «[[Чэленджэр (шатл)|Чэленджэр]]» (падарваўся прыпасьля старцестарту ў 1986), «[[Дыскавэры (шатл)|ДыскаверыДыскавэры]]», «[[АтлянтысАтлантыс (шатл)|АтлянтысАтлантыс]]» і «[[Індэвар (шатл)|Індэвар]]».
 
Апошнюю місію [[STS-135]] выканаў шатл «АтлянтысАтлантыс», стартаваўшы [[8 ліпеня]] [[2011]] году з [[Касьмічны цэнтар Кэнэдзі|Касьмічнага цэнтру Кэнэдзі]] і прабыўшы ў космасе 12 дзён і 18 гадзін, на чым праграма ''Space Shuttle'' была закрытая.
 
== Пабудаваныя шатлы ==
* [[Чэленджэр (шатл)|Чэленджэр]] (OV-099, узарваўся пры старце ў 1986 годзе)
* [[Дыскавэры (шатл)|Дыскавэры]] (OV-103, апошні запуск — 24 лютага 2011)
* [[АтлянтысАтлантыс (шатл)|Атлянтыс]] (OV-104, апошні запуск — 8 ліпеня 2011)
* [[Індэвар (шатл)|Індэвар]] (OV-105, апошні запуск — 16 траўня 2011)