Сьветлавы год: розьніца паміж вэрсіямі

вікіфікацыя, артаграфія
д (→‎Цікавыя факты: артаграфія)
(вікіфікацыя, артаграфія)
'''Сьветлавы́ го́д''' — пазасыстэмная адзінка даўжыні, роўная адлегласьці, якую пераадольвае [[сьвятло]] за [[год]]. Больш дакладна, гэта адлегласьць, якое праходзіць [[фатон]] у [[вакуўм]]е, не адчуваючы ўздзеяньняўўзьдзеяньняў [[гравітацыйнае поле|гравітацыйных палей]], за адзін трапічны год, аднесены да эпохі 1900 (ён адпавядае вызначэньню 31 556 925,{{лік|31556925.9747}} [[сэкунда|сэкунд]] [[СІ]]). Улічваючы, што хуткасьць сьвета ў вакуўме роўная ў дакладнасьці 299 792 458{{лік|299792458}} м/с, можна падлічыць, што сьветлавы год роўны дакладна 9 460 528 177 426,{{лік|9460528177426.82 }} км (прыкладна 9,5 [[трыліён]]аў кілямэтраў). Дадзенае вызначэньне з’яўляеццазьяўляецца наібольшнайбольш распаўсюджаным, але існуюць іншыя вызначэньні сьветлавога годагоду, якіякія заснаванызаснаваныя на іншай працягласьці годагоду; так, калі прыняць [[юліянскі каляндар|юліянскі год]] (365,25 стандартных сутак па 86 400{{лік|86400}} сэкунд СІ), то сьветлавы год роўны 9 460 730 472 580,{{лік|9460730472580.8 }} км, што адрозьніваецца ад папярэдняга вызначэньня на 0,002%. Таму для дакладных вымярэньняў адлегласьці сьветлавы год ужываць нельга, калі раней не дамовіцца, адна конт вызначэньня працягласьці годагоду. Аднак гэтагэтае ўдакладненьне малаважнае ў сувязі ззь не зусім дакладным вызначэньнем адлегласьцей да пазасанечныхпазасонечных аб’ектаў, дзе звычайна выкарыстоўваецца гэтагэтая адзінка адлегласьці.
Сьветлавы год, разам з [[парсек]]ам, ужываецца ў якасьці адзінкі вымярэньня адлегласьцей паміж далёкімі [[астранамічны аб'ект|астранамічнымі аб’ектамі]]. Напрыклад адлегласьць да бліжэйшай да [[Сонца]] зоркі складае 4,22 сьветлавых года. Адлегласьць паміж [[галяктыка]]мі вымяраецца ўжо міліёнамі сьветлавых гадоў.
 
Сьветлавы год, разам з [[парсекпарсэк]]ам, ужываецца ў якасьці адзінкі вымярэньня адлегласьцей паміж далёкімі [[астранамічны аб'ект|астранамічнымі аб’ектамі]]. Напрыклад адлегласьць да бліжэйшай да [[Сонца]] зоркі складае 4,22 сьветлавых годагоду. Адлегласьць паміж [[галяктыка]]мі вымяраецца ўжо міліёнамі сьветлавых гадоў.
1 сьветлавы год = 9 460 528 404 879 358 812,6 м ≈ 9,4506 ([[пэта]]мэтраў) ≈ 63 240 астранамічных адзінкі ≈ 0,3066 парсек.
 
1 сьветлавы год = 9 460 528 404 879 358 812,{{лік|9460528404879358812.6 }} м ≈ 9,4506 ([[пэта]]мэтраў) ≈ 63 240{{лік|63240}} астранамічных адзінкі ≈ 0,3066 парсекпарсэк.
Для вымярэньня адлегласьці ўнутры [[плянэта|плянэтных]] сыстэм калі-некалі выкарыстоўваюць адзінкі '''сьветлавая сэкунда''' і '''сьветлавая хвіліна''', роўныя адпаведна адлегласьцям, якія сьвятло ў вакуўме праходзіць за 1 сек. і 1 хв. (г. зн. 299 792 458 м і 17 987 547 480 м).
 
Для вымярэньня адлегласьці ўнутры [[плянэта|плянэтных]] сыстэм калі-некалі выкарыстоўваюць адзінкі '''сьветлавая сэкунда''' і '''сьветлавая хвіліна''', роўныя адпаведна адлегласьцям, якія сьвятло ў вакуўме праходзіць за 1 сексэк. і 1 хв. (г. зн. 299 792 458 {{лік|299792458}} м і 17 987 547 480{{лік|17987547480}} м).
 
== Цікавыя факты ==