Розьніца паміж вэрсіямі «Ангела Мэркель»

стыль
д (r2.7.2+) (робат зьмяніў: uk:Ангела Меркель)
(стыль)
| Commons = Angela Merkel
}}
'''А́нгела Даратэ́я Мэ́ркель''' ({{мова-de|Angela Dorothea Merkel}}, народжаная '''Каснэр''', ''Kasner''; нарадзілася [[17 ліпеня]] [[1954]], [[Гамбург]]) — [[Нямеччына|нямецкі]] палітык, лідэр [[ХДЗ]], з [[21 лістапада]] [[2005]] фэдэральны канцлер Нямеччыны ад [[Хрысьціянска-дэмакратычны зьвяз (Нямеччына)|Хрысьціянска-дэмакратычнага зьвязазьвязу]], які атрымаў перамогу на датэрміновых парлямэнцкіх выбарах у [[верасень|верасьні]] [[2005]].
 
== Біяграфія ==
Мэркель — трэцяе дзіця ў сям'і [[лютэранства|лютэранскага]] [[пастар]]а Хорста Каснэра і настаўніцы Герлінды Каснэр, нарадзілася ў [[Гамбург]]е. Неўзабаве пасьля яе нараджэньня сям'я пераехала ў [[НДР]], дзе яе бацька ўзначаліў прыход у мястэчку [[Тэмплін]]. У юнацкасьці Мэркель уваходзіла ў піянэрскую арганізацыю, [[Зьвяз вольнай нямецкай моладзі|Зьвязе вольнай нямецкай моладзі]], і адначасова была чальцомсябрам моладзевай арганізацыі лютэранскай царквы. У школе добра авалодала расейскай мовай. Пазьней вывучыла ангельскую.
 
У [[1978]] скончыла [[Лейпцыгскі ўнівэрсытэт]] па спэцыяльнасьці [[фізыка]]. Падчас вучобы ва ўнівэрсытэце была чальцомсябрам раённага камітэтакамітэту FDJ [[Зьвяз вольнай нямецкай моладзі|Зьвязу вольнай нямецкай моладзі]], у [[1986]] абараніла дысэртацыю па [[квантавая хімія|квантавай хіміі]]. З 1978 па 1990 працавала ў Цэнтральным інстытуце фізычнай хіміі Акадэміі навук НДР. Адначасова курыравала Агітпрап Акадэміі навук НДР.
 
== Палітычная кар'ера ==
Ва ўрадзе [[Гельмут Коль|Гельмута Коля]] (які заўсёды называў яе «дзяўчынкай») стала міністрам па справах жанчын і моладзі.
 
З [[1991]] — віцэ-старшыня Хрысьціянска-дэмакратычнага зьвязазьвязу.
 
У [[1994]] перайшла на пасаду міністра навакольнага асяродзьдзя.
У [[1998]] ХДЗ быў змушаны сысьці ў апазыцыю, а вакол Гельмута Коля выліўся [[скандал]] з нагоды незаконных вонкавых ахвяраваньняў на рахункі ХДЗ. Скандал крануў таксама і старшыню ХДЗ [[Вольфганг Шойбле|Вольфганга Шойбле]], які ў выніку сышоў у адстаўку.
 
Ангела Мэркель зраклася ад Коля і запатрабавала ад партыйнага актыву зьмяніць кіраўніцтва ХДЗ і пачаць партыйнае «абнаўленьне». У красавіку 2000 96 % чальцоўсяброў партыі абралі яе пераемніцай Шойбле на пасту старшыні ХДЗ. Гэты посьпех быў асабліва характэрны на фоне таго, што Мэркель, быўшы жанчынай, усходняй немкай і пратэстантайпратэстанткай, вельмі нетыповая для гэтай партыі.
 
У [[2002]] Мэркель пагадзілася на выстаўленьне ў якасьці адзінай кандыдатуры на пост фэдэральнага канцлера ад ХДЗ/ХСЗ прэм'ер-міністра [[Баварыя|Баварыі]] [[Эдмунд Штойбэр|Эдмунда Штойбэра]]. Штойбэр выбары прайграў, што ўзмацніла нутрапартыйныя пазыцыі Мэркель. Пасьля яна атрымала посьпех ва ўмелым ухіленьні асноўных палітычных супернікаў у партыі і ўмацаваньні сваёй вядучай пазыцыі.
== «Вялікая кааліцыя» ==
 
[[10 кастрычніка]] [[2005]] старшыня [[Хрысьціянска-сацыяльны зьвяз|Хрысьціянска-сацыяльнага зьвязазьвязу]], прэм'ер-міністар [[Баварыя|Баварыі]] [[Эдмунд Штойбэр]] паведаміў, што на перамовах аб фармаваньні «вялікай» кіравальнай кааліцыі, якую вялі А. Мэркель, дзейсны канцлер Нямеччыны [[Герхард Шродэр]] і старшыня [[СДПН]] [[Франц Мюнтэфэрынг]], было вырашанае, што Ангела Мэркель стане новым канцлерам Нямеччыны.
 
У абмен на згоду на канцлерства А. Мэркель СДПН атрымае ў будучым кабінэце 8 міністэрскіх партфэляў: замежных спраўсправаў, фінансаў, юстыцыі, працы, па пытаньнях аховы навакольнага асяродзьдзя, аховы здароўя, транспартатранспарту, а таксама эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця.
 
Да ХДЗ/ХСЗ — нараўне з кіраўніком ведамства фэдэральнага канцлера ў рангу міністра — адыходзяць пасты міністраў абароны, унутраных спраўсправаў, эканомікі, сем'і, адукацыі, а таксама сельскай гаспадаркі.
 
Паміж тым, Герхард Шродэр заявіў аб сваім сыходзе з урада ФРН. Раней не выняткоўвалася, што ён можа заняць у новым урадзе пост віцэ-канцлера і міністра замежных спраўсправаў.
 
Гл. [[Урад Ангелы Мэркель (2005)]]