Розьніца паміж вэрсіямі «Сьвіслач (басэйн Дняпра)»

д
вікіфікацыя, стыль
д (r2.7.1) (робат дадаў: zh:斯維斯拉奇河)
д (вікіфікацыя, стыль)
| катэгорыя_вікісховішча = Svislach River
}}
'''Сьвіслач'''  — рака ў [[Менская вобласьць|Менскай]] і [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай]] абласьцях, правы прыток ракі [[Бярэзіна]] (басэйн [[Дняпро|Дняпра]]). Даўжыня 285  км. Плошча вадазбору 5,2 тыс. км². [[РокВыдатак (год)|Сярэднярочнывады]] расход вады ў вусьці каля 40—50 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 [[праміле|‰]].
 
== Асноўныя прытокі ==
* ''Праваруч'': [[Цітаўка]], [[Талька]], [[Сіняя]], [[Няміга]].
* ''Леваруч'': [[Вяча]], [[Волма (басэйн Дняпра)|Волма]], [[Балачанка]].
 
== На рацэ ==
* ''[[Места|Месты]]'': [[Менск]], [[Заслаўе]].
* ''[[Гарадзкі пасёлак|Мястэчкі]]'': [[Сьвіслач (Менская вобласьць)|Сьвіслач]].
* ''Вадасховішчы'': [[Заслаўскае вадасховішча|Заслаўскае]], [[Крыніца (вадасховішча)|Крыніца]], [[Дразды (вадасховішча)|Дразды]], [[Камсамольскае возера (Менск)|Камсамольскае возера]], [[Чыжоўскае вадасховішча|Чыжоўскае]], [[Асіповіцкае вадасховішча|Асіповіцкае]].
 
== Агульныя зьвесткі ==
Пачынаецца на [[Менскае ўзвышша|Менскім узвышшы]] за 1,5  км на паўднёвы ўсход ад вёскі [[Шапавалы (Ракаўскі сельсавет)|Шапавалы]] [[Валожынскі раён|Валожынскага раёну]], вусьце на паўднёва-ўсходняй ускраіне мястэчка [[Сьвіслач (гарадзкі пасёлак)|Сьвіслач]] [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага раёну]]. Працякае цэнтральнай часткай Менскага ўзвышша і заходняй ускраінай [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніны]]. Пераважаюць штучныя вадаёмы — вадасховішчы й рыбагаспадарчыя сажалкі.
 
Даліна ў вытокавай частцы У-падобная і скрынкападобная, у сярэдняй плыні пераважна трапэцападобная, у нізкай  — невыразная або трапэцападобная, шырыня яе ў вярхоўі 0,4—0,6  км, у сярэдняй і нізкай плыні 1—2  км. Схілы ў высокай і сярэдняй плыні ўмерана стромкія, радзей спадзістыя (вышыня 10—12 м), парэзаныя далінамі прытокаў. [[Абалона]] двухбаковая (радзей аднабаковая), чаргуецца па берагах, парэзаная старыцамі і мэліярацыйнымі каналамі, пераважна адкрытая. Шырыня яе 0,3—0,5  км у высокай і 0,8—1  км у нізкай плыні<ref>{{Літаратура/Блакітная кніга Беларусі|к}}</ref>.
 
У вярхоўі ад вёскі [[Векшыцы]], дзе рака зьяўляецца часткай канала [[Вялейска-Менская водная сыстэма|Вялейска-Менскай воднай сыстэмы]], шырыня рэчышча да Заслаўскага вадасховішча 20—25  м. Рэчышча ў межах Менску і ніжэй да вёскі [[Каралішчавічы]] [[Менскі раён|Менскага раёну]] на 7 невялікіх дзялянках агульнай працягласьцю 7,9  км каналізаванаяканалізаванае, ніжэй за плаціны Камсамольскага возера — выпраставанае. У межах Менску рака ўтварае 8 лукавінаў. У цэнтры места берагі забэтанаваныя, добраўпарадкаваныя. У сярэдняй і нізкай плыні рэчышча мэандруе, глыбокаўрэзанае, зьвілістае, шырынёй 25—30  м, ніжэй плаціныза плаціну Асіповіцкага вадасховішча  — да 50  м. Берагі ў нізкай плыні вышынёй 2—3  м, месцамі 6—8  м. Дно роўнае, пясковае й пяскова-глеістае.
 
Прыродны рэжым ракі зарэгуляваны каскадам вадасховішчаў. На сьцёк уплывае перапампоўка вады з ракі [[Вяльля]] па [[Вялейска-Менская водная сыстэма|Вялейска-Менскай воднай сыстэмесыстэмай]]. 3 вадасховішча Дразды частка сьцёку паступаеідзе ў [[Сьляпянская водная сыстэма|Сьляпянскую водную сыстэму]], у пэрспэктыве паступіць у [[Лошыцкая водная сыстэма|Лошыцкую водную сыстэму]], што дасьць магчымасьць стварыць воднае кола ў Менску агульным працягам каля 50  км. ЛядовыРэжым рэжымракі вывучаўся на 19 пастах і значна зьмяніўся пасьляпа пабудовыпабудове Вялейска-Менскай воднай сыстэмы. Да яе будаўніцтва рака замярзала ў сярэдзіне сьнежня, крыгалом у 2-й палове сакавіка, найбольшыя ўзроўні вады ў 1-й дэкадзе красавіка, трываласьць разводзьдзя 50 дзён; пасьляпа будаўніцтвабудаўніцтве рэжым ракі мала вывучаны<ref>[http://pogoda.by/315/gid.html?ind=311 Гідрамэтцэнтар Беларусі]{{ref-ru}}</ref>.
 
Рака цячэ па цэнтральнай частцы Менскага ўзвышша і па заходняй ускраіне [[Цэнтральнабярэзінская раўніна|Цэнтральнабярэзінскай раўніны]]. Пераважаюць штучныя вадаёмы — вадасховішчы й рыбагаспадарчыя сажалкі. Рэчышча зьвілістае, вольна мэандруе, ніжэй плацінаў Камсамольскага возера — выпраставанае. Дно роўнае, пясковае й пяскова-глеістае. Берагі стромкія і спадзістыя, нярэдка абрынаюцца й забалочваюцца. Рэжым ракі вывучаўся на 19 пастах.<ref>[http://pogoda.by/315/gid.html?ind=311 Гідрамэтцэнтар Беларусі]{{ref-ru}}</ref>
 
== Жывёльны сьвет ==
* ''Водзяцца'': [[акунь]], [[плотка]], [[шчупак]], [[карась]], [[лінь]] (''ніжэй Менскуза Менск праз забруджаньне рыбы амаль няма'').
 
== Крыніцы ==
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Блакітная кніга Беларусі}}
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2.  — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П.  Шамякин (гл.ред.) и др.  — Мн.: БелСЭ, 1986.  — 599  с., 40 л. ил.
* Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год) / М-во природных ресурсов и охраны окружающей среды.  — Мн., 2005.  135с135 с.
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Svislach River|выгляд=міні}}
 
{{Менск}}