Розьніца паміж вэрсіямі «Царква Сьвятога Духа (Менск)»

д
Назвы файлаў
(дапаўненьне)
д (Назвы файлаў)
Плястычная кампазыцыя галоўнага фасаду храму будавалася на супрацьпастаўленьні працяжнаму стрыманаму паводле архітэктуры мужчынскаму кляштару. [[Роўніца]] галоўнага фасаду падзялялася чатырма [[пілястра]]мі [[карынфскі ордэн|карынфскага ордэна]] на тры часткі. У цэнтральнай частцы разьмяшчаўся [[партал (архітэктура)|партал]]. Над парталам знаходзілася паўцыліндрычнае акно, аздобленае ляпнымі [[ліштва]]мі. Па бакох разьмяшчаліся плоскія нішы такой жа формы. [[Тарэц]] даху прыкрываў прыгожы трох’ярусны [[шчыт (архітэктура)|шчыт]] крывалінейнага абрысу. Моцны прафіляваны [[карніз]], які абкружаў будынак з пэрымэтру, аддзяляў сам шчыт ад сьцяны. Цэнтральная вось вылучалася шэрагам лучковых аконных праёмаў і завяршалася [[арка]]вай нішай. Тонкі графічны малюнак шчыта дапаўнялі [[пінакль|пінаклі]].
 
[[Файл:CategoryChurchBelarus-Minsk-Church of Holy Spirit01.jpg|міні|Царква Сьвятога Духа (леваруч) на малюнку пач. [[XIX стагодзьдзе|XIX ст.]]]]
 
Прамежкі паміж пілястрамі шчыта і плоскія аркавыя нішы запаўнялі фрэскі з выявамі сьвятых. Аналягічны прыём сынтэзу архітэктуры і манумэнтальна-дэкаратыўнага малярства ў культавай архітэктуры зьяўляецца спэцыфікай дойлідзтва Беларусі ў эпоху [[Рэнэсанс]]у<ref>[[Уладзімер Дзянісаў|У. М. Дзянісаў]]. Комплекс уніяцкіх кляштароў // {{Літаратура/Памяць/Менск|1к}} С. 335.</ref>. Дасьледніцы гісторыі беларускай архітэктуры [[Інэса Слюнькова|І. Слюнькова]] і [[Тамара Габрусь|Т. Габрусь]] зазначаюць, што такім чынам галоўны фасад храму імітаваў традыцыйны царкоўны [[іканастас]]<ref name="habr118"/>.
У [[1840-я]] рокі (паводле іншых зьвестак у [[1880-я]] рокі<ref name="habr117"/>) царкву перабудавалі да непазнавальнасьці. Да галоўнага фасаду прыбудавалі званіцу, завершаную ўверсе дзьвюма невялікімі вежамі. Частку скляпеньняў разабралі, а на гэтым месцы дабудавалі [[купал]] на чатырохгранным [[барабан]]е. У гэты ж час зьнесьлі галерэю, якая злучала храм з будынкам былога жаночага кляштару<ref>[[Уладзімер Дзянісаў|У. М. Дзянісаў]]. Комплекс уніяцкіх кляштароў // {{Літаратура/Памяць/Менск|1к}} С. 336.</ref>.
 
[[Файл:CategoryChurchBelarus-Minsk-Church of Holy Spirit04.jpg|міні|Царква (праваруч) па перабудове [[1840-я|1840-х]] рокаў]]
 
Паводле праекту [[1893]] року царкву перабудавалі яшчэ раз, у выніку чаго храм набыў рысы маскоўска-яраслаўскага дойлідзтва [[XVII стагодзьдзе|XVII ст.]] З 1-нэфавага храм зрабіўся 3-нэфавым. Над галоўным фасадам узьвялі двух’ярусную (васьмярык на чацьвярык) шатровую званіцу з [[макаўка]]й. Па бакох яе флянкавалі 2 [[Купал-цыбуліна|цыбулепадобныя купалы]] на каскадах [[какошнік (архітэктура)|какошнікаў]] у аснаваньні. Галоўны фасад атрымаў выгляд вялікага аркавага пэрспэктыўнага партала, верхні шэраг аркавых аконных праёмаў аздаблялі фігурныя кілепадобныя ліштвы. Архітэктура храму вызначалася насычаным цагляным дэкорам, пазычаным з маскоўскага царкоўнага дойлідзтва [[XVII стагодзьдзе|XVII]]—[[XVIII стагодзьдзе|XVIII]] стст. Над караблём храму надбудавалі магутны 4-гранны аб’ём, завершаны [[пяцікупальле]]м. Зь левага боку да трапезнай далучалася 4-гранная шатровая капліца<ref name="kul">Свята-Петра-Паўлаўскі Кафедральны сабор // {{Літаратура/Праваслаўныя храмы на Беларусі (2001)|к}} С. 269.</ref>.
Файл:Church of Holy Spirit in Miensk.jpg|На рысунку [[1843]] року
Файл:Vysoki Rynak, Miensk.jpg|Па перабудове [[1840-я|1840-х]] рокаў, здымак [[1885]] року
Файл:CategoryChurchBelarus-Minsk-Church of Holy Spirit03.jpg|Выгляд па перабудове [[1893]] року
</gallery></center>
 
== Цікавыя факты ==
[[Файл:CategoryChurchBelarus-Minsk-Church of Holy Spirit02.jpg|міні|Царква на здымку С. Пракудзіна-Горскага, пач. [[XX стагодзьдзе|XX ст.]]]]
 
* У крыптах царквы, імаверна, знаходзіліся парэшткі [[Кацярына Сапега|Кацярыны Сапегі]] — дачкі легендарнага [[Канцлер вялікі літоўскі|канцлера вялікага літоўскага]] [[Леў Сапега|Лява Сапегі]], якая была заснавальніцай і першай ігуменьняй менскага манастыра базылянак<ref>Ігар Карней. [http://www.svaboda.org/content/article/1853664.html Рэстаўратары страцілі парэшткі Кацярыны Сапегі?] // «[[Радыё Свабода]]», [[16 кастрычніка]] [[2009]].</ref>.
18 193

зьмены