Гэнры Форд

(Перанакіравана з «Генры Форд»)

Гэнры Форд (па-ангельску: Henry Ford; 30 ліпеня 1863 году, Грынфілд, Мічыган, ЗША — 7 красавіка 1947 году, Дэтройт, ЗША) — амэрыканскі прамысловец і бізнэсовы магнат, які заснаваў у 1906 годзе аўтамабільную кампанію «Ford Motor Company» у горадзе Дэтройце. Стаўся піянэрам у галіне масавай вытворчасьці і распрацоўкі зборачнай тэхнікі.

Гэнры Форд
Henry Ford
Henry ford 1919.jpg
Гэнры Форд у 1919 годзе
Род дзейнасьці аўтамабільная прамысловасьць
Дата нараджэньня 30 ліпеня 1863
Месца нараджэньня Грынфілд, Мічыган, ЗША
Дата сьмерці 7 красавіка 1947 (83 гады)
Месца сьмерці Дэтройт, ЗША
Прычына сьмерці кровазьліцьцё ў мозаг
Грамадзянства ЗША[1][2][3]
Альма-матэр Дэтройтаўскі бізнэсовы інстытут
Занятак прадпрымальнік, інжынэр, вынаходнік, пісьменьнік, палітык, аўтагоншчык, журналіст, прамысловец, прамысловы магнат і пацыфіст
Бацька Ўільям Форд
Маці Мэры О’Гэрн[4]
Дзеці Эдсэл Форд
Узнагароды
Подпіс Henry Ford Signature.svg

Не зважаючы на тое, што Форд ня вынайшаў аўтамабіль і канвэер[5], але ён распрацаваў і вырабіў першы аўтамабіль, які шматлікія амэрыканцы сярэдняй клясы маглі сабе дазволіць. Робячы гэта, Форд ператварыў аўтамабіль з дарагой цацкі для заможных людзей у практычную прыладу для шырокага кола насельніцтва, што моцна паўплывала на сусьветную гісторыю XX стагодзьдзя. Ягоны аўтамабіль Model T зрабіў сапраўдную рэвалюцыю ў галіне транспарту і амэрыканскай прамысловасьці. Як уладальнік кампаніі Ford Motor Company, ён стаў адным з самых заможных і самых вядомых людзей у сьвеце. Імём Форда нараклі гэтак званы фардызм, які апісвае масавую вытворчасьць недарагога тавару ў спалучэньні з высокімі заробкамі для працаўнікоў. Форд меў глябальнае бачаньне, а спажывецкасьць лічыў ключом да міру. Ягоная інтэнсіўная прыхільнасьць да сыстэматычнага зьніжэньня выдаткаў прывяла да шматлікіх тэхнічных і дзелавых інавацыяў, як то вынаходзтва сыстэмы франшызы, якія прадастаўлялі дылерскія офісы па ўсёй тэрыторыі Паўночнай Амэрыкі і ў буйных гарадох шасьці кантынэнтаў. Форд пакінуў вялікую частку свайго велізарнага багацьця адмысловаму фонду і запясьпечыў пойшны кантроль кампаніі ягонай сям’ёй.

Форд быў таксама шырока вядомы сваім пацыфізмам у першыя гады Першай сусьветнай вайны, але таксама ён спрыяў прапагандзе антысэмітычнага зьместу, якія, паводле некаторых меркаваньняў, паўплывалі на разьвіцьцё ідэяў нацызму.

БіяграфіяРэдагаваць

Гэнры нарадзіўся ў сям’і ірляндзкага эмігранта, фэрмэра. У дзяцінстве, захапіўшыся тэхнікай, працаваў у розных мэханічных майстэрнях. У 1888—1899 гадах выконваў абавязкі інжэнэра-мэханіка, а потым і галоўнага інжынэра ў «Электрычнай кампаніі Эдысана» (анг. Edison Illuminating Company). У 1896 годзе змайстраваў свой першы прататып уласнага аўтамабіля. У 1899 годзе стаў адным з заснавальнікаў фірмы «Detroit Automobile Company», якая потым зьмяніла назву на «Cadillac Motor Company». У 1906 годзе, Гэнры Форд разышоўся ў меркаваньнях зь іншымі заснавальнікамі па пытаньні далейшага разьвіцьця кампаніі, у выніку чаго ён прадаў сваю долю і заснаваў кампанію «Ford Motor Company». Гэнры Форд быў прыхільнікам вытворчасьці вялікай колькасьці танных аўтамабіляў.

Форд распачаў сваю прамысловую дзейнасьць у пэрыяд хуткага разьвіцьця матарызацыі, у гэты час на амэрыканскім рынку дзейнічала ўжо шмат буйных кампаніяў. Гэнры Форд зьдзейсьніў рэвалюцыю ў вытворчасьці аўтамабіляў, увёўшы у вытворчы працэс канвэер і трохзьменны працоўны дзень. Ён змог хутка перамагчы ў канкурэнтнай барацьбе вывеўшы на рынак у 1907 годзе аўтамабіль Мадэль Т, арганізаваўшы вытворчасьць прадукцыі адной мадэлі толькі чорнага колеру. Дзякуючы гэтаму, кошт Мадэлі Т быў значна ніжэйшы чым у канкурэнтаў, што зрабіла яго даступным да сярэдняга амэрыканца. Да заканчэньня вытворчасьці ў 1927 годзе было зроблена болей за 15 млн аўтамабіляў Мадэлі Т.

Першапачаткова Гэнры Форд выпрабоўваў кожны аўтамабіль (пацьвярджаючы гэта ўласным подпісам). Недахоп тэхнічнай адукацыі Гэнры Форд змог кампэнсаваць практычнымі ведамі і інтуіцыяй, з-за чаго ён часта ўмешваўся ў працу сваіх канструктараў, ці непасрэдна кіраваў іх распрацоўкамі.

Даступнасьць аўтамабіляў Форда выклікала зьмену грамадзкага жыцьця ў ЗША, зрабіўшы магчымым хуткі рост такіх гарадоў як Нью-Ёрк ці Дэтройт, а таксама засяленьне аддаленых раёнаў, такіх як Флёрыда (якая была спустошана ўраганам 1926 году). Форд, так сама паўплываў на эканамічны ўклад ЗША (увёўшы крэдыты на аўтамабілі).

Гэнры Форд памёр 7 красавіка 1947 году ва ўзросьце 83 гадоў.

ПеракананьніРэдагаваць

Гэнры Форд траціў частку сваіх прыбыткаў на антысэміцкую прапаганду сярод новых працоўных[6]. Для гэтага заснаваў «Dearborn Publishing Company», якая выдавала газэту «The Dearborn Independent». У газэце друкаваліся антысэміцкія артыкулы, якія потым перадрукоўваліся ў іншых выданьнях[7]. На гэтыя артыкулы потым зьвярнуў увагу Адольф Гітлер[8].

У той жа час Форд меў рэпутацыю кіраўніка адной зь нешматлікіх буйных карпарацыяў, якая наймала неграў на працу, а таксама не абвінавачвалася ў дыскрымінацыі габрэйскіх працоўных і дастаўнікоў[9]. Ён таксама наймаў на працу жанчынаў і інвалідаў, што на той час лічылася даволі незвычайным[10]. Разам з антысэмітызмам Форд прапагандаваў пацыфізм.

КрыніцыРэдагаваць

Вонкавыя спасылкіРэдагаваць

  Гэнры Фордсховішча мультымэдыйных матэрыялаў